ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗੁਣਵਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਖੜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਪਤੀ 'ਤੇ ਹੀ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਪਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਆਚਰਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਇਸਤਰੀ, ਜੋ ਇੰਨੀ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੇਵਤੇਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜਣਯੋਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਲੌਕਿਕ ਤੇਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੁਖੀ, ਉੱਚੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤਿਆਗ ਦਿਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਭਗਤਿਨਾਰੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਭਾਵੁਕ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਲਈ ਪਤੀ ਹੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਹੈ, ਸਾਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਅਤੇ ਭਗਤਿਸ਼ੀਲ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਹੜੀ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਜਿਹੜੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਨਾ ਸੁਣਦੀ, ਨਾ ਵੇਖਦੀ, ਨਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ, ਨਾ ਕਦੇ ਮਨੋਂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਜਿਹੜੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਵਾਕਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਇਥੇ ‘ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ’ ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਇਸ ਮਹਾਨ ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਫਿਰ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਨਯੋਗ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਤੇ ਅਪਰੀਤਮ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਧਰਮ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕਰਮ ਕਿਸਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਕਰਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੌਣ ਪ੍ਰੇਰਕ ਹੈ? ਕਿਸ ਦੁਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਜੇ ਇਹ ਗੱਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸਮਝਣ ਔਖਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਯਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਕਰਤਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਰਕ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਜਗਤ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਥੇ ਇਸ ਦਿਵ੍ਯ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਹੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਉੱਭਾਰੇ। ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਝੂਠੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਮੁੱਕਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵ, ਜਿਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਵਲ ਝੁਕਣ ਵਾਲੀ ਬੁੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੁੱਖ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਅਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗੁੱਥੀ, ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।