ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮਪੂਰਨ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।" ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਛਾ ਗਈ। ਉਹ ਪਤਨੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਅਤੁੱਟ ਤੇ ਉੱਚੀ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਜੁੱਤੀ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਲਈ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਭੀ ਉਸ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪਤਿਵਰਤਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ "ਪਤਿਵਰਤਾ ਨਾਰੀ ਦੀ ਕਥਾ" ਵਾਲਾ ਦੋ ਸੌ ਅਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਪਤਿਵਰਤਾ ਨਾਰੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਜਾਂ ਕਿਹੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਇਹ ਮਹਾਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?" ਇਸ ਉੱਤੇ ਧਰਮਪੂਰਨ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪਤਿਵਰਤਾ ਲਈ ਕੋਈ ਨਿਯਮ, ਤਪੱਸਿਆ ਜਾਂ ਕਠੋਰ ਵਰਤ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਉਪਵਾਸ, ਨਾ ਦਾਨ, ਨਾ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ।" "ਉਹ ਪਤਨੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸੋਣ ਤੇ ਜਾਗਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਤੀ ਚੁੱਪ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਤੀ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਮਨ ਤੇ ਕਰਮ ਸਿਰਫ਼ ਪਤੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਕੇਂਦਰਤ ਹਨ, ਉਹ ਪਤਿਵਰਤਾ ਇਤਨੀ ਉੱਚੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਚਾਹੇ ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤਿਵਰਤਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਐਸੀ ਨਾਰੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮੁਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਪਤੀ ਹੀ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਸਗਾ ਤੇ ਸਰਵੋਚਤ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਐਸੀ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਜੋ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਵਿਛੋੜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਜੋ ਨਾਰੀ ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਸੁਣਦੀ, ਨਾ ਵੇਖਦੀ, ਨਾ ਮਨ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ, ਨਾ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡਦੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਦੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਐਸੀ ਪਤਨੀ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਵਿਰਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਹੋਇਆ ਤੇ ਜੋ ਸੁਣਿਆ।" ਇਥੇ "ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ" ਵਾਲਾ ਦੋ ਸੌ ਨੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੋਰ, ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਪਤ ਤੇ ਧਰਮਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਿਗਿਆਸਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਤੀਬਰ ਤਪੱਸਿਆ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਕੇ, ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਨਾ-ਪਿਆਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਇਹ ਪ੍ਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਸੱਚਮੁੱਚ, ਧਰਮ ਦਾ ਰਾਹ ਸਦਾ ਹੀ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕਰਮ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਕਰਤਾ ਜਾਂ ਉਕਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ? ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਸ ਨਾਲ ਮਨ ਇੰਝ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਜੇ ਇਹ ਗੱਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਐਸਾ ਭੇਦ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।" ਨਾਰਦ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਯਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੇਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਤਾ ਜਾਂ ਉਕਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ। ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ..." ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਪਤਿਵਰਤਾ ਨਾਰੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।