ਇੱਕ ਵਾਰ, ਪਰਮ ਪਿਆਰੇ ਖੇਤ ਬਾਰੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਵੇ, ਇਸ ਖੇਤ ਨਾਲ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਕਰ ਲੈ।” ਫਿਰ, ਉਹ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਤੇ ਛਤਰੀ ਭੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਤੇ ਸੁਖ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਤਾਂ ਓਥੇ ਉਹੀ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਮੰਗਲਮਈ ਲਕੜੀਆਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜਦ ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁੱਲੀਆਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਤਪਸਵੀ: ਇਹ ਦੇਵਤਾ, ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਵਿਵਸਵਾਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਦੱਸ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂ, ਉਹ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?” ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?” ਉਸ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, “ਮੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ।” ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ, ਜਿਸਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਉਹ ਰਾਣੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪਿਆਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪਤਿਵਰਤਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ‘ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੀ ਕਥਾ’ ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਅਠਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਹੁਣ, ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। “ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਾਂ ਕਿਹੜੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ, ਹੇ ਤਪਸਵੀਆਂ?” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆਂ, ਧਰਮੀ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਉਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨਾ ਕੋਈ ਨਿਯਮ, ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਕੋਈ ਕਠੋਰ ਵਰਤ ਹੈ। ਨਾ ਉਪਵਾਸ, ਨਾ ਦਾਨ, ਨਾ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ। ਉਹ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸੁੱਤਿਆਂ ਸੁੱਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਦੇ ਜਾਗਣ ਤੇ ਆਪ ਜਾਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਉਸਦੇ ਚੁੱਪ ਹੋਣ ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਦੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਪਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਪਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਨਾਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਐਸਾ ਪਤਿਵਰਤਾ ਪਤਨੀ ਮੌਤ ਦੇ ਜਬੜੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭਾਵੁਕ ਭਾਵ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਹੈ: ‘ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।’ ਐਸੇ ਗੁਣੀ ਤੇ ਪਤਿਵਰਤਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਅਪਨੇ ਪਤੀ ਲਈ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਜੋ ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਸੁਣਦੀ, ਨਾ ਵੇਖਦੀ, ਉਹ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲ ਮਨੋਂ ਨਹੀਂ ਤੱਕਦੀ, ਉਹ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਉਹ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਜੋ ਘਰ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ, ਐਸਾ ਪਤਿਵਰਤਾ ਪਤਨੀ ਉਹੀ ਥਾਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ਿ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ‘ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵ’ ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਨੌਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫੇਰ, ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। “ਤੁਸੀਂ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਅਕਤੀ। ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਇਹੀ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ।