ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਜਾਰੀ ਸੀ, ਹਰ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸੀ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਮੁੜ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਭਰ ਆਏ। ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਨ ਸੀ, ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ। ਉਹ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤਪस्या ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਈ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ। ਰੌਦ੍ਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੁਰੰਤ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸੁਣੋ। ਮਹਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਤਪस्या ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ ਜਾਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਖੇਤ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹ ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਯੋਗ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਉਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਣ ਹੋ ਰਹੀ ਮੰਤ੍ਰ-ਧੁਨੀ ਸੁਣੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬੋਲੇ: "ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾ-ਮੁਨੀ ਨੇ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਨੇ, 'ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰ!' ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ—ਇਹ ਵਾਕ ਸਚ ਸੀ।" "ਹੁਣ, ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ?" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਵੱਡੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ, ਗਰਜਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਗਰਜਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਲੀ; ਉਸ ਅੱਗ ਵਿੱਚੋਂ ਵੈਤਾਲ, ਭਿਆਨਕ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸਾਚ ਜਨਮ ਲੈ ਲਏ। ਕੁਸ਼ਮਾਂਡ ਅਤੇ ਯਾਤੁਧਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਰਥ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਰਥ ਉੱਤੇ ਰਿਗ ਆਦਿ ਵੇਦ, ਘੋੜੇ, ਤ੍ਰੈ-ਸਾਰ, ਤ੍ਰੈ-ਚੋਟੀ, ਤ੍ਰੈ-ਪੂਜਾ, ਤ੍ਰੈ-ਪੇੜ, ਧਰਮ-ਪਾਸੇ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਧੁਨੀ ਸੀ। ਦਿਨ-ਰਾਤ ਰਥ ਦੇ ਦੋ ਝੰਡੇ, ਧਰਮ-ਅਧਰਮ ਦੋ ਡੰਡੇ; ਰਥ ਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੁਦ ਰਥ-ਚਾਲਕ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ। ਗਾਇਤਰੀ ਧਨੁ, ਓਮ ਧਨੁ-ਡੋਰੀ, ਤੇ ਸੱਤ ਸੁਰ ਧਨੁ-ਬਾਣ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੰਗੀਰਸ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਗਿਆ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਖੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਦੇਵਤਿਆਂ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੋ; ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ, ਯਜਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਦਕ੍ਸ਼, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?" ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਚਲਦੀ-ਚਲਦੀ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੋ, ਇੱਥੇ ਯੁੱਧ ਕਰਵਾਓ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸੰਗੀਆਂ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸਾਚ, ਗ੍ਰਹ, ਚੁੜੈਲ—all ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਲੋਕ-ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜੇ। ਦੇਵਤੇ, ਭਿਆਨਕ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਯਮ-ਲੋਕ ਵੱਲ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੀਰ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਕੁਲ੍ਹਾੜੀਆਂ ਸੁੱਟੇ। ਪਰ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਵੀ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਲੱਕੜ, ਹੱਡੀਆਂ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਭਾਗਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਫੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਭਾਗਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਪੁਸ਼ਣ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਲ ਲੜਿਆ। ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਪੁਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਸੁੱਟਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ ਖਿੱਚ ਕੇ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤੇ। ਪੁਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ ਗਿਰਦੇ ਵੇਖ, ਵਸੁ ਦੇਵਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ, ਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਹਾਰਦੇ ਤੇ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਬੋਲੇ: "ਤੁਾਡੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਕਿੱਥੇ ਗਈ, ਅਭਿਮਾਨ ਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਛੱਡ ਕੇ? ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਨਿਰਣੈ, ਵੰਸ਼, ਤੇ ਸ਼ਾਨ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਯਾਦ ਕਰਦੇ?" "ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਪਹਿਲਾਂ, ਡਰ ਕੇ, ਸਵਯੰਭੂ, ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਅਰਥ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਸੰਖ, ਚਕਰ, ਤੇ ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਲੋਕ-ਪਾਲਕ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਫਿਰ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਹਰਾ (ਰੁਦ੍ਰ) ਵਿਚਕਾਰ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਹਰੀ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਨਾਰਾਇਣ ਅਸਤ੍ਰ ਰੁਦ੍ਰ ਉੱਤੇ ਵਰਤਿਆ। ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤ੍ਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਏ; ਦੋਵੇਂ ਵਿਰੋਧੀ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਦਿਵ੍ਯ ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਥੇ, ਇਕ ਨੇ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਮੋੜ ਲਾਇਆ, ਦੂਜੇ ਨੇ ਸੰਖ ਵਜਾਇਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਡਰਮ ਵਜਾਇਆ। ਇਕ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਫੜੀ, ਦੂਜੇ ਨੇ ਡੰਡਾ; ਇਕ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ, ਦੂਜੇ ਨੇ ਚਿਤਾ-ਭਸਮ ਲਗਾਈ। ਇਕ ਨੇ ਗਦਾ ਘੁੰਮਾਈ, ਦੂਜੇ ਨੇ ਡੰਡਾ; ਇਕ ਦੀ ਗਰਦਨ ਮਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ; ਇਕ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਦੂਜੇ ਨੇ ਸੰਪ ਨੂੰ ਕਮਰ-ਬੰਦ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਰੇ ਕਰਦੇ, ਪਿਤਾਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹਥਿਆਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੋ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ।