ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਿਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨ, ਜੋ ਕੋਈ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਕਰੇ; ਜੇ ਉਹ ਸਾਲ ਭਰ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨਮੋਹਣ ਰਹੇਗਾ, ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਜਿਹੇ ਗੁਣ ਉਸ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵेंगे। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਉੱਚ ਜਨਮ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ। ਮਹਾਤਪਾ ਨੇ ਆਰੰਭ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ: ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਰੋਣ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਰੁਦ੍ਰ' ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਰੂਪ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਸੀ, ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਗੌਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਭਰਤੀ ਦੇਵੀ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ। ਰੁਦ੍ਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਨੋਖਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਨੀ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਤਪ ਕਰਕੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਪਰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਹਾਂ," ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਿਆ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਤਪ ਦੇ ਪੂਣਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਘੁਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੁਬਾਰਾ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੱਖ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਸੱਤ ਮਨ-ਪੁਤ੍ਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋਈ। ਉਥੇ, ਦੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਇੰਦ੍ਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ, ਅਠ ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤਯ, ਅਤੇ ਮਰੁਤ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਗੌਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਰ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੱਖ ਨੂੰ ਧੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ; ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਵੀ, ਦੱਖਯਾਨੀ, ਮੁੜ ਜਨਮੀ; ਦੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੋਤਿਆਂ ਦੀ ਵਾਧਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਯਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਸੀ। ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਰੀਚੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਪੁਜਾਰੀ ਕਰਤਬ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਰੀਚੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਸੰਭਾਲੀਆਂ; ਅਤ੍ਰੀ ਯਜਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਗਨੀਦ੍ਰਾ ਅੰਗੀਰਸ ਬਣਿਆ। ਪੁਲਸਤਯਾ ਹੋਤ੍ਰ ਪੁਜਾਰੀ ਬਣਿਆ, ਪੁਲਹਾ ਉਦਗਾਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਕ੍ਰਤੂ ਪ੍ਰਸਤੋਤ੍ਰ ਬਣਿਆ। ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਪ੍ਰਤਿਹਰਤ੍ਰ ਸੀ, ਸੁਬ੍ਰਹਮਣਯ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਅਤੇ ਸਨਕ ਆਦਿ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ; ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੁਦ ਯਜਮਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ। ਦੱਖ ਦੇ ਪੋਤੇ—ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤਯ, ਅੰਗੀਰਸ ਆਦਿ—ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਮੰਨੇ ਗਏ; ਉਹ ਦਿੱਖਣੇ ਪਿਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਆਦਿਤਯ, ਵਸੁ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ, ਪਿਤਰ, ਗੰਧਰਵ ਆਦਿ, ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦ ਤੱਕ ਹਵਨ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੁੜ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਭਰ ਆਇਆ। ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅੰਗ ਸੀ, ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪੰਜ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ—ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਰੌਦ੍ਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੁਰੰਤ ਹੋਈ; ਹੁਣ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਭਰਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਜੰਗਲਾਂ, ਫਸਲਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਹਰੀ-ਭਰੀ ਦੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਦੱਖ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਯੋਗ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਹਿ ਉਠਿਆ: "ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ, ਨੇ 'ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ—ਇਹ ਕਥਨ ਸੱਚ ਸੀ। ਹੁਣ, ਇਹ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ?" ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਗਰਜਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਗਰਜਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਨੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਲੀ; ਉਸ ਅੱਗ ਤੋਂ ਵੈਤਾਲ, ਉਗ੍ਰ ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਕੂਸਮਾਂਡ ਅਤੇ ਯਾਤੁਧਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇਖ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਇੱਕ ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਥ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਰਥ 'ਤੇ ਰਿਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੇਦ, ਘੋੜੇ, ਤ੍ਰੈ-ਸਾਰ, ਤ੍ਰੈ-ਬ੍ਰੈਡ, ਤ੍ਰੈ-ਪੂਜਾ, ਤ੍ਰੈ-ਪ੍ਰੈਸਿੰਗ, ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਸਾ, ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਧੁਨੀ ਸੀ। ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਝੰਡੀਆਂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੋ ਲਾਠੀਆਂ; ਰਥ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੁਦ ਸਾਰਥੀ ਸੀ, ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਨਾਲ। ਗਾਇਤਰੀ ਉਸ ਦੀ ਧਨੁ, ਓਮ ਧਨੁ-ਤੰਤ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਉਸ ਦੇ ਤੀਰ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਦੱਖ ਦੀ ਯਜਨਾ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅੰਗੀਰਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਗੇ ਵਧਿਆ, ਤਾਂ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਖੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਲਟਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਪੁਜਾਰੀ ਕਹਿ ਉਠੇ: "ਦੇਵਤਾਵਾਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰੋ; ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਇੱਥੇ ਯਜਨਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਵਿਆਪਕ ਹੋਈ।