ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਔਰਤ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਓ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੈਰੀ ਵਾਂਗ ਹੈ—ਇੱਕ ਸਹੇਲੀ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਝੂਠੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ," ਚਾਇਆ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਯਮ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਬਿਲਕੁਲ ਜਲਦੀ।" ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਾਰਤੰਡ (ਸੂਰਜ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਪਾਪ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਆਯਕਾਰੀ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਂਗਾ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕੇਂਗਾ।" ਪਰ ਮਾਰਤੰਡ ਚਾਇਆ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਕਠੋਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਨੂ (ਸੂਰਜ) ਉੱਠਿਆ ਤੇ ਯੋਗਬਲ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੋੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਵੀ ਘੋੜੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲੇ। ਉਸ ਘੋੜੀ-ਰੂਪ, ਜੋ ਤਵਸਟ੍ਰ ਦੀ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਮਾਰਤੰਡ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬੀਜ ਛੱਡਿਆ, ਜੋ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਵਾਯੂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਤਵਸਟ੍ਰ ਦੀ ਘੋੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਾਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕਹਾਏ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਤੇ ਤਵਸਟ੍ਰੀ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਖਾਈ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਨੇ ਆਕਾਰ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਮਾਰਤੰਡ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?" ਮਾਰਤੰਡ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਪੁੱਤਰੋ, ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ; ਨਾਰਾਇਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਵਸ਼੍ਯ ਦੇਵੇਗਾ।" ਮਾਰਤੰਡ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਨੇ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰਾਇਣ-ਸਰੂਪ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਜਾਪਾਲਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਉਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਨੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਲਈ ਪੜ੍ਹਿਆ।" ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਸਤੋਤ੍ਰ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਿਆ।" ਉਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸੀ: "ਓਮ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਰਮ-ਰਹਿਤ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਆਧਾਰ-ਰਹਿਤ, ਗੁਣ-ਰਹਿਤ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਰਹਿਤ, ਅਜਿੱਤ, ਨਿਰਾਕਾਰ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੇਵਤਾ, ਅਟੱਲ, ਸਥਾਪਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜੀਵ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ, ਗੁਪਤ, ਮ੍ਰਿਦੁ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਨਾਰਾਇਣ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇ ਇੰਝ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇੱਕ ਐਸਾ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖੀ ਰਹੋ।" ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਦਾ ਹੱਕ, ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿਓ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਰੂਪ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇ ਹਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ ਦਾ ਹੱਕ ਮਿਲੇਗਾ; ਇਹ ਸਭ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਿਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ, ਜੋ ਵੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰਖਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਉਹ ਸਾਲ ਭਰ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਦਾ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਪਾਏਗਾ, ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਲਈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਣਗੀਆਂ। ਜੋ ਵੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇ ਪਰਮ ਜਨਮ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣੇਗਾ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਵਾਨ ਜਨਮ ਲਏਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਅਗੇ, ਮਹਾਤਪਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਸRishti ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵ ਰਚਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਲੱਭਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ, ਰੁਦ੍ਰਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ; ਉਸਦੇ ਰੋਣ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ 'ਰੁਦ੍ਰ' ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।" ਉਸ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਧੀ, ਜੋ ਰੂਪ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਈ; ਗੌਰੀ, ਭਾਰਤੀ ਦੇਵੀ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਰੁਦ੍ਰਾ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਅਨੋਖਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਰਚਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰਾ ਨੂੰ austerity ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਿਆ: "ਰੁਦ੍ਰਾ, ਜੀਵ ਰਚ।" ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਹਾਂ," ਤੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਿਆ। ਰੁਦ੍ਰਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਬਿਨਾ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ, ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਰਚੇ ਜਾ ਸਕਦੇ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤਪੋਬਲ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਰੁਦ੍ਰਾ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਮੁੜ ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਡਕਸ਼ ਆਦਿ ਸੱਤ ਪੂਤ੍ਰ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਹੋਈ। ਉਥੇ, ਡਕਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ, ਅੱਠ ਵਾਸੂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤਯ ਤੇ ਮਰੁਤ ਜੰਮੇ। ਗੌਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਰ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਡਕਸ਼ ਨੂੰ ਧੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ; ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਦ੍ਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਡਕਸ਼ਯਾਣੀ ਦੇਵੀ ਮੁੜ ਜਨਮੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਫਿਰ ਡਕਸ਼ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇ। ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਰੀਚੀ ਆਦਿ, ਹਰੇਕ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ, ਮਰੀਚੀ ਆਦਿ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਸੰਭਾਲੀਆਂ; ਅਤਰੀ ਨੇ ਯਜਨਾ ਕਰਵਾਈ, ਅਗਨੀਦ੍ਰ ਨੇ ਅੰਗੀਰਸ ਬਣ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਪੁਲਸਤਯਾ ਹੋਤ੍ਰ ਬਣਿਆ, ਪੁਲਹ ਉਦਗਾਤ੍ਰ, ਤੇ ਕ੍ਰਤੁ ਪ੍ਰਸਤੋਤ੍ਰ ਬਣਿਆ। ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਪ੍ਰਤਿਹਰਤ੍ਰ ਸੀ, ਸਬ੍ਰਹਮਣਯ ਵਸੀਸ਼ਠ ਸੀ, ਤੇ ਸਨਕ ਆਦਿ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ; ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਯਜਮਾਨ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ। ਡਕਸ਼ ਦੇ ਪੋਤੇ—ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤਯ, ਅੰਗੀਰਸ ਆਦਿ—ਪੂਜਣਯੋਗ ਬਣੇ; ਉਹ ਦਿਖਣਯੋਗ ਪਿਤਰ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਆਦਿਤਯ, ਵਾਸੂ, ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵ, ਪਿਤਰ, ਗੰਧਰਵ ਆਦਿ, ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ।