ਇਨਸਾਨੀ ਜਨਮ ਵਿਚ, ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੈਸ਼ਯ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਕਸ਼ਤਰੀ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਆਖਰਕਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਜਨਮ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਕਾਲੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਮੰਦ ਬੂ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਭਾਰੀ ਪਾਪਾਂ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਹੱਤਿਆਰੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਕਰਮ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸਦੇ ਵਾਸਤੇ ਨਰਕ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦਰਿਆ ਵੀ ਉਥੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਰੋਲਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਲੋਕ 'ਹਾ-ਹਾ' ਕਰਦੇ ਚੀਕਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਪਾਸੇ ਉਲਝਣ ਤੇ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਛੜੀਆਂ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੂਤ ਤੇ ਨੌਕਰ ਹਨ, ਉਹ ਥੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਦੂਤ ਮਹਾਨ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦੋ ਸੌਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਰਕ ਦੀਆਂ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ, ਰਾਖਸਸਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਦੀ ਘੜੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਕਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਤ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਮਾਲਕ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੇ।" ਹੋਰ ਲੋਕ, ਧਰਮਵਾਨ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਲ ਹੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਆਕਾਰ ਨਹੀਂ। ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ। ਡਰਾਉਣੇ ਜੀਵ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ, ਜੋ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਉਥੇ ਰਾਖਸਸ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਕਠੋਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਕਮਲੀ ਦੀ ਖਾਲ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਬਚਾਅ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਮਾਲਕ, ਹੁਕਮ ਦਿਉ, ਅਸੀਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ!" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੋ, ਹੋ! ਵੱਡੇ ਬਹਾਦਰ ਮੰਦੇਹਕਾ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ!" ਉਹ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੋ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹੋ, ਫਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮੁੜ ਆ ਜਾਓ।" ਰਾਖਸਸ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ ਮੰਤਰੀ ਹੀ ਸੇਵਕ ਮੰਨੇ ਜਾਣ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਹੋਣ। "ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ। ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਉੱਠੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਝੂਠਾ ਵਾਅਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਖਦਾਰ ਹੋ। ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਹੇ ਵੀਰ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਲਵਾਨ ਸਾਥੀ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਰੋਗ, ਜੋ ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਹਾਥੀਆਂ, ਹੋਰ ਘੋੜਿਆਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਜੋੜ ਨਾਲ। ਹੋਰ ਕੁਝ ਹਿਰਣਾਂ, ਗਿੱਦੜਾਂ, ਭੈਸਾਂ, ਬਾਘਾਂ, ਤੇ ਭੇੜਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡੋਲ, ਨਗਾਰੇ, ਤੁਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਛਿੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਜੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਿਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਨ ਦੀਆਂ ਮੁੰਦਰੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ।