ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ, ਪਾਪੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਗੋਬਰ ਦੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚਰਬੀ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਯੋਜਨ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਜਦ ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਲੇਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁੱਖਦਾਇਕ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਜੀਵ ਸੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕੱਟਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਕੇ, ਆਖ਼ਿਰ ਉਹ ਇੱਕ ਸੋਹਣੇ ਸਰੋਵਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਠੰਢੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਰਿਖਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਥੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਸੁਆਦ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਸੁਖ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ 'ਸ਼ੂਲਵਹ' ਹੈ, ਜੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਬਾਗ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ 'ਸ਼੍ਰਿੰਗਾਰਕ' ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰੀ-ਭਰੀਆਂ ਘਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਕੱਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀੜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਜੀਵ ਲਈ ਹੋਰ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਂ, ਪਿਉ, ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਿਆਰੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ—'ਹਾਏ! ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲਓ, ਪੁੱਤਰ!'। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਕਿਆਂ, ਕੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਯਾਤਨਾਵਾਂ, ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ ਨਾਲ ਪੰਜਵਾਂ ਪਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਜੀਵ ਹੋਰ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਅਤੇ ਸੱਠ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਉਹ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਸਦੇ ਕਰਮ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਿਰ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਜਾਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਕਸ਼ਤਰੀਯ, ਫਿਰ ਉਥੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਨ ਅਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸ਼ਰਾਬੀ, ਕਾਲੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਗੰਦੇ ਗੰਧ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਸੋਨਾ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਉਹ ਕਰਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਦੁਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਤਲ ਛਪ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦਰਿਆ ਵੀ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੀ ਚੀਕ-ਪੂਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 'ਹਾ-ਹਾ' ਅਤੇ ਭੁੱਲ-ਭੁੱਲਾਵਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਛੜੀਆਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਤ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਥੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਹ ਦੂਤ ਮਹਾਨ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਸੰਸਾਰਕ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਰਕ ਦੀਆਂ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਪਰਸਪਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਕਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਤ ਆਖਦੇ ਹਨ, 'ਮਾਲਕ! ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੇ।' ਹੋਰ ਲੋਕ, ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਆਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਡਰਾਉਣੇ ਜੀਵ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਉੱਥੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।