ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਆਤਮਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਥੇ ਕਲੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਭੋਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਰਖਾ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸੀ, ਤੇ ਲਹੂ ਦੇ ਬੱਦਲ ਆਸਪਾਸ ਛਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਲੋਕ ਦੌੜ ਰਹੇ, ਤੈਰ ਰਹੇ, ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਕਰਕੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰ ਰਹੇ, “ਹਾਏ! ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ!” ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰੋਣੀਆਂ, ਹਾਹਾਕਾਰ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੋਟੀਆਂ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜੋ ਯਾਦ ਆਉਣ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਡਰ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕ-ਸੌ-ਉਣਨੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ‘ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ: ਗਰਮ ਤੇ ਬਹੁਤ ਗਰਮ, ਮਹਾਰੌਰਵ ਤੇ ਰੌਰਵ ਨਰਕ। ਉਥੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨਰਕ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਗੂੜ੍ਹਾ ਅੰਧਕਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨਰਕ। ਪਹਿਲੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਅੰਧਕਾਰ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਗਣਾ ਅੰਧਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਵੇਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਲੇਸ਼ ਹਨ; ਛੇਵੇਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਲੇਸ਼। ਇਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਿੱਚ, ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਆਤਮਾ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਕੇਵਲ ਦੁਖ ਹੀ ਦੁਖ ਹੈ, ਸੁਖ ਨਹੀਂ; ਦੁਖ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਦੁਖ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾ ਛੁਟਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੌਤ ਦੇ ਦੂਤ ਉਥੇ ਵਿਰਲੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਤਿੱਖੀਆਂ, ਗਰਮ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਕਾਂਟੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਭੁੱਖ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਤੇ ਪਿਆਸ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਸ ਨੂੰ ਝੀਲ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਉਥੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਮਾਸ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮੱਛੀਆਂ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਨੇੜੇ ਜਾਂਦੇ, ਦੁਖ ਭੋਗਣ ਲਈ ਉਹ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਬੈਠੇ ਹੋਣ, ਚਲ ਰਹੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦੌੜ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਦੁਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਗੰਦਗੀ ਦਾ ਖੱਡ ਹੈ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਨਰਕ ਵੀ ਹੈ। ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਪਣੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਨੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਰਸਤੇ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਚੀਰ-ਚੀਰ ਕੇ ਤਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਤੇ ਨੁਕਦਾਰ ਸੂਈਆਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ ਵੀ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਛੇਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਤੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਕਾਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ-ਚਿੱਟੇ ਕੁੱਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਬੜੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਸਲਕ-ਕਪਾਹ ਦਾ ਰੁੱਖ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਵੈਰੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਦੁਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਉਸ ਮੰਦ-ਬੁਧੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਉਥੇ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਠੰਡੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਤਾਂ ਗਰਮੀ ਮਿਲਦੀ; ਜੇ ਗਰਮੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਤਾਂ ਠੰਡੀ ਮਿਲਦੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਦਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸੱਪ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਰੰਭਾ-ਸੰਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ, ਜੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵੱਡਾ ਦਰਿਆ ਵੈਤਰਨੀ ਆਉਂਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਖਾਰਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਿੱਟੀ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੀ ਹੈ, ਜੋ ਚਮੜੀ, ਮਾਸ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਉਲੂ, ਜੋ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਲੰਬੇ ਹਨ, ਹੀਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਜੀਭਾਂ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋੜਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਔਖਾ ਕਰਕੇ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ, ਉਥੇ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਵੇਰੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ, ਉਹ ਆਤਮਾ ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਮਾਸ ਮੁੜ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਤੇ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।