ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਲਾਸ਼ਯ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਆਪਣੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਮਨਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਸੁੰਦਰ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਪਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਮੋਹਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਸਨ। ਉਹ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਹਿਲਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਖੇਡਦੀਆਂ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਾਜੇ ਵੱਜਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਗੂੰਜਦੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਦਰਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੇ ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਸੀ, ਵੈਵਸ੍ਵਤੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਉਸਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਵਰਗੀ ਹੀ ਸੀ—ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਮਈ ਤੇ ਮੋਹਕ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਹ ਦਰਿਆ ਰਥਾਂਗਾ ਨਾਮਕ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਵਰਨੀ ਮੱਧ ਸੁਰਲੇ ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ। ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸੁੱਚਾ, ਸੁਗੰਧਤ, ਮਿੱਠਾ, ਸਾਫ਼ ਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਥੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋਈਆਂ ਸੁੰਦਰ ਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਮਨਮੋਹਣ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀਆਂ। ਇਹ ਦਰਿਆ ਇੰਨੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ ਕਿ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ, ਵੱਡੇ ਤਪਸੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਇਥੇ ਪਿਤਰ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦਰਿਆ ਦਾ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਥੇ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਲਯ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾਂਦੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਸੁਰੀਲੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀਆਂ, ਉਹ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਕਦੇ ਵੀ ਥੱਕਦੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਲੈਣ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਮਿੱਠੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ, ਜੋ ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਗਲੀਅਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੀ। ਦੂਜੇ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਉੱਤੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ। ਉਥੇ ਆਨੰਦ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਸੀ ਕਿ ਕਈ ਦਿਨ ਲੰਘ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਉਸਦੀ ਪੂਰੀ ਵਰਣਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਵਸ੍ਵਤੀ ਦਰਿਆ ਤੇ ਧਰਮਰਾਜਾ ਦੇ ਨਗਰ ਦੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਵਿਆਖਿਆ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਇਕ ਵੱਡੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਮਹਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਇੰਨਾ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਖੁਦ ਖੋਦ ਕੇ ਉੱਜਾਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਥੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਵਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਨੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਦਾਖਲਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਲੋਹੇ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਡਰ ਲੱਗਦਾ। ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸੂਰਜਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਾਪੀਆਂ ਅਤੇ ਹੱਤਿਆਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵੀ ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸੀ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਸੀ। ਇਹ ਯਮਰਾਜ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ਲਈ ਬਣਾਇਆ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਸਭਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਲੋਭ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਈ, ਜੋ ਵੈਰਾਗੀ ਤੇ ਤਪਸੀ ਸਨ। ਇਹ ਸਭਾ ਹਰੇਕ ਜੀਵ ਲਈ ਸੀ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਨੇਕ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪਾਪੀ। ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਕਰਮ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ। ਉਥੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹਰ ਮਾਮਲਾ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਸਿਤ ਹਨ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ। ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤ੍ਰਿ, ਰੌਦਰਾਲਕੀ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਪਸਤੰਬ, ਸ਼ੰਖ, ਲਿਖਿਤਾ, ਅੰਗਿਰਾ ਅਤੇ ਭਰਗੁ ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਠੀਕ ਨਿਰਣੇ ਕਰਦੇ। ਯਮਰਾਜ, ਜੋ ਉੱਚ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸਨ, ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਹਡੀਆਂ ਪਾਈ ਹੋਈਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਤੇਜਸਵੀਤਾ ਤੇ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਖੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਉੱਚ ਕੋਟੀਆਂ ਦੇ ਦਿਵਯ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਸਨ, ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਗ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮਰਾਜਾ ਦੇ ਨਗਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।