ਕਈ ਮਹਾਤਮਾ ਸੰਤ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਕੁਝ ਖੜੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਯਮਿਤ ਕਰਕੇ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਜਦ ਨਚਿਕੇਤਸ, ਜੋ ਕਿ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਹੌਸਲਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਸ਼ੱਕ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਨਚਿਕੇਤਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨਚਿਕੇਤਸ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ ਕਿ ਤੂੰ ਉੱਥੇ ਕੀ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰਾਜ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ। ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਏ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੇ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭੋਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਵੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੋਹ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਦਿੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜੋ ਪਾਰਲੇ ਪਾਰ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ। ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਲੋਕ ਸਦਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਲਈ ਭਲੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ, ਧਰਮਰਾਜ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਸਮਾਂ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਇਨਸਾਨ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ, ਦੁੱਖਾਂ, ਅਤੇ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਪੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਅੰਤ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤੈਨੂੰ ਸਨੇਹ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਯਦੁ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਸੁਣੋ ਜਨਮੇਜਯ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਨਚਿਕੇਤਸ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਆਉਣਾ' ਨਾਮਕ 194ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਵਾਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਤਪ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਹਨ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਣ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਬਾਰੇ, ਜਿੰਨਾ ਤਕ ਮੈਂ ਸਮਝਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਪੁਜਾਰੀ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਰਾਬੀ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਾਏ ਘਰ ਜਾਂ ਖ਼ੇਤ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪੁਲਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਰਦਈ, ਪਾਪੀ, ਹਿੰਸਕ ਜਾਂ ਵਚਨ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਮੀਨ ਬਾਰੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਵੇਦ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ੀ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਘਿਨੌਣੀ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਾਏ ਧਨ ਨੂੰ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਾ ਕੇ ਵੀ ਮੰਦ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੰਦਰ, ਯਜ ਮਾਨ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਕਲੀ ਨਖ ਜਾਂ ਵਾਲ ਲਾ ਕੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵਰਤ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਝਗੜਾਲੂ, ਵਾਦੀ, ਰੁੱਖੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵੇਂ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਪਾਪੀ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਰਦ, ਉਸ ਥਾਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ ਨਚਿਕੇਤਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ—"ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਚਿਕੇਤਸ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ। ਉਹ ਸਮਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਅਸਲਤਾ ਕੀ ਹੈ? ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੀ ਸਰਵਸ੍ਵ ਨਿਯੰਤਾ ਹੈ।