ਇੱਕ ਵਾਰ, ਨਚਿਕੇਤਸ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਸਭ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵਚਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਆਨੰਦਤ ਹੋਏ। ਉਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਪਿਆਰੇ, ਕੀ ਧਨਵੰਤ ਭਗਵਾਨ ਤੁਹਾਡੀ ਆਮਦ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ? ਕੀ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਰਖਵਾਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਠੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਰਸਤਾ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਦੀ ਢੰਗ ਪਾ ਲਿਆ?" ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਨਚਿਕੇਤਸ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਦੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀ ਇਕ ਪੈਰ ਤੇ ਖੜੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਚਨ ਪੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀ ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਚੱਕੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਖੜੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਨਚਿਕੇਤਸ, ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਕੁਝ ਨੇ ਸ਼ੱਕ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਨਚਿਕੇਤਸ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਸੱਚ ਦੱਸੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਉੱਥੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਣਿਆ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਬਾਤ ਪੁੱਛੀ ਗਈ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸੋ। ਪਿਆਰੇ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਮ੍ਰਿਤਕ ਕਦੇ ਅਸਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੇ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੀ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੀ ਢੰਗ ਤੇ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਜੋ ਪਾਰ ਉੱਤੇ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ। ਇੱਥੇ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਇੱਥੇ ਵਧੀਆ ਲਾਭ ਹੀ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।" ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਧਰਮਰਾਜ ਦਾ ਰੂਪ ਕੀ ਹੈ? ਸਮਾਂ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਕਿਸ ਕੰਮ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਬੰਧਨ, ਦੁੱਖ, ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਵੇ? ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਪੀ ਕਿਸ ਰਸਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਸਬ ਪਿਆਰ, ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਯਾਦੁ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਸੁਣੋ ਜਨਮੇਜਯ।" ਇੱਥੇ ਨਚਿਕੇਤਸ ਦੀ ਆਮਦ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਇਕ-ਇਕ ਚਰਣ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਤਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨ। ਮੈਂ ਜਿੰਨਾ ਸਮਝਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਧੋਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੁਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਪੁਜਾਰੀ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਲਾਜ਼ ਪਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਧਰਮਵਾਨ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਘਰ ਜਾਂ ਖੇਤ ਚੋਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੁਲਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਸ਼ੁਧ, ਨਿਰਦਈ, ਪਾਪੀ, ਹਿੰਸਕ ਜਾਂ ਵਚਨ-ਭੰਗੀ ਹਨ, ਜੋ ਜਮੀਨ ਬਾਰੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਵੇਦ ਤੋਂ ਹੀ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੋਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਪਾਪੀ ਹਨ। ਇਹ ਕਥਾ, ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸਥਿਤੀ, ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ।