ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅੰਕੁਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਦীক্ষਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ। ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਲਯ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਨਰਕ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਚਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਸੱਚ ਦੀ ਡੋਰ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਵੱਡਾ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਗ ਹੈ, ਉਹ ਵਧਦਾ ਤਾਂ ਜਰੂਰ ਹੈ ਪਰ ਕਦੇ ਵਧਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਘਰੇਲੂ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਸੋਭਾਵਾਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਥੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਇਕ ਪੱਲੇ ਵਿੱਚ ਤੋਲਿਆ ਗਿਆ। ਸੱਚ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਧੋਖੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਥੇ, 'ਨਚਿਕੇਤਸ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ' ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਨਚਿਕੇਤਸ ਦੇ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਵਰਣਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਸਰਵੋਤਮ ਆਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਿੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਯਮ ਰਾਜਾ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਨਚਿਕੇਤਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਇਕ ਤਪਸਵੀ ਸਨ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਅਤੁੱਟ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਇੰਨੀ ਵਧ ਗਈ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਗੂੰਜ ਉਠੇ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, "ਸਭ ਲੋਕ ਵੇਖੋ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਇਸ਼ਵਰੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।" ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਗੌਰਵ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।" ਫਿਰ ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਪੁੱਤਰ, ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਨਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਨਾ ਬੱਝਿਆ ਗਿਆ। ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਉਥੇ ਕੋਈ ਭਿਆਨਕ ਬੀਮਾਰੀ ਨਾ ਆਈ ਹੋਵੇ। ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਯਮ, ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇ। ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਯਮ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਹੋਣ। ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਥੇ ਦੇ ਦਰਬਾਨ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਉਖੜੇ ਨਾ ਹੋਏ ਹੋਣ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀ, ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀ ਇੱਕ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਤੱਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿਚ ਅਡਿੱਗ ਸਨ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਮੰਨਦੇ, ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਸਾਲਾ ਪੀਸਣ ਲਈ ਵਰਤਦੇ, ਕੁਝ ਧੂੰਏਂ 'ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ, ਕੁਝ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੰਯਮਿਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਨਚਿਕੇਤਸ, ਜੋ ਯਮ ਲੋਕ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਕੁਝ ਸ਼ੰਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਗਿਆਨੀ ਪੁੱਤਰ ਨਚਿਕੇਤਸ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰੀ ਸੱਚਾਈ ਦੱਸ, ਜੋ ਤੂੰ ਉਥੇ ਵੇਖੀ ਤੇ ਸੁਣੀ। ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਪੁੱਛੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਦੱਸ। ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਕਦੇ ਸਿੱਧੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭੋਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਵੀ, ਸਾਰੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹੀ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਲੋਕ, ਜੋ ਪਰਲੇ ਪਾਰ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਚਿਕੇਤਸ ਦੀ ਯਮ ਲੋਕ ਤੋਂ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।