ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਕਦੇ ਛੱਡਣ ਦੀ ਕਸਮ ਨਾ ਖਾਈ। ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਅਤਿ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ।" ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਚ ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ: "ਸਚ ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਵਾਨ। ਸੂਰਜ ਸਚ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਵਾ ਵੀ ਸਚ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੇ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਸਚ ਦੀ ਰਾਖੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦਾ। ਸਚ ਨਾਲ ਹੀ ਯਜਨ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਦੇ ਹਨ। ਗਾਯਤਰੀ ਅਤੇ ਸਾਮਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵੀ ਸਚ ਹੈ; ਸਭ ਕੁਝ ਸਚ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਸਚ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅੰਕੁਰ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਉਪਨਯਨ ਕਰਵਾਇਆ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਯਮਿਤ ਰੱਖਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਲੋਕ ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਲਯ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ, ਤਦ ਵੀਰੋਚਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਸਚ ਨੂੰ ਨਿਭਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਰਹੇ।" "ਵਿੰਧਿਆ ਪਰਬਤ, ਜੋ ਸਚ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ। ਘਰ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਚ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸਜਦੇ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਅਤੇ ਸਚ ਨੂੰ ਤੋਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਚ ਹੀ ਭਾਰੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਚ ਨਾਲ ਹੀ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਧਰਮ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉਜਲਾ, ਸਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਛਲ-ਕਪਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ। ਇੱਥੇ 'ਨਚਿਕੇਤਾ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ' ਵਾਲਾ 193ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਨਚਿਕੇਤਾ ਦੇ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: ਉਹ ਉਸ ਉੱਚਤਮ ਅਵਾਸ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਜਾ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸਭ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖਣ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।" "ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਜਿਹਾ ਭਾਗਵਾਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਈ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇਦਾਰ ਤੈਨੂੰ ਡਰਾਉਣੇ ਨਾ ਲੱਗੇ ਹੋਣ। ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।" ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਭਾਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਹਾ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਦੁਜਾ ਜਨ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ, ਉਸ ਦੀ ਵਧਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਕੁਝ ਇੱਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ। ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ 'ਤੇ ਅਡੋਲ ਰਹੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦੇ। ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਪੜਾ ਮੰਨਦੇ, ਤੇ ਕੁਝ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੱਕੀ ਤੇ ਝਲਣੀ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ, ਜੋ ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਆਹਾਰ ਕਰਦੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਚਿਕੇਤਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਕਥਾ ਪੁਰਾਣਕਲ ਵਿਚ ਵਿਆਖਿਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।