ਇੱਕ ਵਾਰ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹ ਪਿਤਰ ਕੌਣ ਹਨ ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸ੍ਰਾਧ ਦਾ ਭੋਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ? ਮਹੀਨੇ ਦਰ ਮਹੀਨੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨੀਅਤ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।” ਤਦ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਾਰਾਹ (ਸੂਰ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਧਰਤੀ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਪਰਦਾਦਾ—ਜਦੋਂ ਪਿਤਰ ਪੱਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ (ਦ੍ਵਿਜ) ਬ੍ਰਹਮਾ-ਯਜ੍ਞ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਭੂਤ-ਯਜ੍ਞ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਨਿਰਵਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਹੇ ਸੁੰਦਰੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਪਿਤਰ-ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਵਸਥਾ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੀ ਉੱਤਰੀ ਅੱਗ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਹੀ ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਵੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਹੋਮ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਸ੍ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਨਾ ਕਰੇ, ਸਗੋਂ ਦੇਵ-ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਧੀਰਜਵਾਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ, ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ, ਤੀਰਥ-ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਭੋਜਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਚਾਰੋਂ ਵਰਣਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰੇ। ਉਹ ਭੋਜਨ ਜਿਸਨੂੰ ਕੁੱਤੇ, ਮੁਰਗੇ ਜਾਂ ਸੂਰ ਨਾ ਵੇਖਣ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਹਰੇਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸ੍ਰਾਧ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸੁਰ-ਸਭਾ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪਗਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਲੰਘੇ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ, ਪਰਦਾਦਾ। ਫਿਰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਦੇਵੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਮ ਦੇ ਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਤਿੰਨ ਪਿਤਰ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਧਰਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ ਤੇ ਸੱਪ—ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਪਿਤਰ-ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਰ ਆਰੋਗਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਮਨੁੱਖ ਪਸ਼ੂਤਾ ਤੋਂ ਅਤੇ ਭੂਤ-ਯੋਨੀ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਸ੍ਰਾਧ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨੂੰ ਅਖੁੱਟ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ, ਸਤਵਿਕ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਮੱਕਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਅਗਿਆਨ, ਅੰਧਕਾਰ, ਝੂਠ ਅਤੇ ਚਲਾਕੀ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਕਿਨ੍ਹੇ ਵੀ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਏ ਰਹਿਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਪਿਤਰ ਜਲ-ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਮਾਸ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜਲ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਛੱਡਦੇ ਹਨ।