ਇੱਕ ਵਾਰ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਚਾਰੋ ਵਰਣਾਂ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ, ਪਤਨੀ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਲੋਕ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਰੋਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਰੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਮਾਂ ਹੈ, ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਕੌਣ ਕਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਕੌਣ ਕਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ? ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ? ਪਰ ਜਦੋਂ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਪਿਤਾ ਹੋਣ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਪਰਦਾਦਾ—all ਪਿਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਤ੍ਰਿ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਨੇ ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਚਾਰੋ ਵਰਣਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਹਰ ਦਿਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਬਿਨਾ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ। ਜੋ ਨਿਰੰਤਰ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ 'ਨੈਮਿਸ਼੍ਰਾਧ' ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ, ਜੋ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਨੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਦੀ ਮੂਲ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, 'ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਪੁਰਾਣ' ਦੇ ਇੱਕ ਸੋ ਅੱਠੀ (188) ਅਧਿਆਇ ਦਾ, 'ਸ਼੍ਰਾਧ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਕਰਮ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ' ਨਾਮਕ ਚੈਪਟਰ, ਇਥੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਪਿੰਡ ਕਰਮ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅਗਲਾ ਭਾਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਮ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ-ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਭ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ, ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ। ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਭੇਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ ਕਿਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਉਸ ਰਿਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਨਾਰੀ-ਸਭਾਵ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਪੂਛ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ। ਤਦ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵਰਾ੍ਹ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਵਧੀਆ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।" "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਹੋਮ ਦੇ ਕੇ, ਪੂਰਵ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਦੁੰਬਰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਾਤਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਜਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਅੱਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਰਕਸ਼ਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਾਧਵੀ, ਗਾਂ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਫੈਲਦੇ ਧਨ ਦਾ ਦਾਨ, ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਵੇਦ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਦੇਵਕਰਮ ਸਮੇਂ, ਜਨਮ ਤੇ, ਜਨਮ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ, ਸ਼੍ਰਾਧ ਤੇ, ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ, ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ, ਨ੍ਹਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਕਈ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਤਾਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।