ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਰਮ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਧਰਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਰੀਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ! ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਕਰਮ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੋਏ। ਪਿਤਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਬਖਸ਼ਦਾ ਹਾਂ। ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਜਨਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਸਤ, ਰਜ, ਅਤੇ ਤਮ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤਮ ਗੁਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਸਤਵਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਸਤਵਿਕ ਹੋ ਕੇ, ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।” ਤਮਸੀਕ ਵਿਅਕਤੀ ਬੇਰਹਮ, ਡਰਾਉਣਾ, ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਿਆ, ਹਿੰਸਕ ਅਤੇ ਨਿਰਲੱਜ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਤਮਸੀਕ ਜਾਣੋ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਉਹ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਤਗੜਾ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੱਕੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਧੀਰ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਤਵਿਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਦੁਖ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾ ਬਣਾਓ। ਲਾਜ, ਧੀਰਜ, ਧਰਮ, ਸਮ੍ਰਿਧੀ, ਯਸ਼, ਯਾਦ ਅਤੇ ਗਿਆਨ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਣਾਂ, ਦੁਖੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੋਹ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਝੂਠ ਕਰ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੋਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਧਰਮ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਓ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵ, ਸਵਯੰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਤ, ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਮਨੁੱਖ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਲਟਾ ਹੋਇਆ, ਕਿਸੇ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ), ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਠ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਗਾਯ ਦੀ ਦਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਜਲਦੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਧੁਨੀ ਸੱਜਣ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਦਿਆਂ, ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰ: "ਓਮ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਮਧੁਪਾਰਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਮ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਮਧੁਪਾਰਕ ਦੀ ਅਰਪਣੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਜੀਵ-ਸ਼ਵਾਸ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਪਿੱਛੋਂ, ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਗੰਧਿਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ, ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੰਡਕੀ, ਸ਼ੁਭ ਭਦਰਾ, ਅਤੇ ਸਰਯੂ—ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਨਦੀ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੱਖਣੀ ਅੰਗ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਿਵਿਆ, ਅੱਗ-ਮੁਖੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਜਾਣ-ਅਣਜਾਣ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਭ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।