ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਹੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਉਹ ਮਨ ਅਤੇ ਆਤਮ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਕੱਲਾ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੰਪਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉੱਚੇ ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਲੇ, ਕਪੜਾ, ਮ੍ਰਿਗ-ਚਰਮ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਦੀ ਚੌਕੜੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ। ਉਹ ਉਸ ਸੀਟ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਆਤਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਨੱਕ ਦੇ ਆਗੇ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਨਾ ਵੇਖਦਾ। ਮਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਜੋ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਰੂਪ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚੀ ਯੋਗੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੰਧਿਆ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਈ, ਰਾਤ ਆ ਗਈ। ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ ਹੋਮ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਹੁਤੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਇਆ—ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਾੜ ਸਕਦੇ? ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ? ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਆਈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਅਤ੍ਰਿ ਵੰਸ਼ੀ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਮਰ, ਕਰਮ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕੋਸਿਆ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਪੂਤੀ" ਨਾਂਕ ਨਰਕ, ਮਨ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੈ। ਪਰ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਪੁੱਤਰ ਰਾਹੀਂ, ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਪੋਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘਿਆ, ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਤੂੰ ਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਮਝਦਾ ਨਹੀਂ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਜੀਵ ਜਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲਈ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਤੇਰੇ ਵੈਰੀ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਦੇਵ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵ, ਮਨੁੱਖ, ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਪੰਛੀ—ਹਰ ਜਣਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਜੀਵਾਤਮਾ ਲਈ ਸਮਾਂ ਮੌਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਕਈ ਮਹਾਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਭਾਗ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦਿਵਯ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ।" ਨਾਰਦ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੰਪਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਹ ਭਰਿਆ। "ਆਹ, ਵੱਡੇ ਸੰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਆਹ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ! ਪਿਆਰ, ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਬਿਛਾ ਕੇ, ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਦੁੱਖ ਦੇ ਜੋਰ ਨਾਲ, ਇਹ ਕਿਰਿਆ ਮੈਂ ਕੀਤੀ। ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ, ਯਾਦ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੈ, ਮੂੜਤਾ ਵਿਚ ਖੋ ਗਈ। ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ; ਪਰ ਡਰ ਨਾ ਕਰ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ—ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ।" "ਇਥੇ ਮੈਂ ਕੋਈ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਯਕੀਨਨ, ਇਹ ਧਰਮ ਹੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਰਮ, ਮਨ ਅਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਜਲਦੀ austerity ਵਾਲੇ ਸੰਤ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।