ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰੇ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਥੋਂ ਜਲ ਦਾ ਘੜਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਆਦਿਤਯ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਤੋਂ ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਜਨਮ ਲਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੈਸ਼ਯ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਹੋਇਆ। ਆਦਿਤਯ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਥੇ ਸਨ। ਡਿਟੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਅਸੁਰ ਸਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਉਹ ਵੀ ਜਨਮ ਲਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਨਿਮਿ, ਜੋ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਆਤ੍ਰੇਯ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਜੋ ਲੋਕ ਸੁੱਕੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਤੇ ਜਲ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦੇ, ਜਾਂ ਜਿਹੜੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਹੇ ਧਰਤੀ। ਆਪਣੇ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਿਮਿ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਦੁੱਖ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਕੇ, ਨਿਮਿ ਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਕੀਤੇ, ਹੇ ਮਾਧਵੀ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਨਿਮਿ ਨੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਧ ਦੇ ਯੋਗ ਕਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਜਿਹੜਾ ਭੋਜਨ ਉਪਲੱਬਧ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਸ ਤੋਂ ਉਪਜਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਮਾਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਨਿਮਿ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਨਿਮਿ ਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਨਿਮਿ ਇਕੱਲਾ, ਮਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਿਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਰਮੋਹ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਿਆ। ਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉੱਚਾ, ਨ ਘੱਟ, ਕਪੜਾ, ਮ੍ਰਿਗਛਾਲ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ, ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਨਾਹ ਵੇਖਿਆ। ਮਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਭੀ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਕਾਗ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਦਾ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। ਜਦ ਸਾਂਝ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਰਾਤ ਆ ਗਈ। ਨਿਮਿ ਨੇ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਪਛਤਾਵਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਰਮ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਕਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਾੜਿਆ? ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ?" ਜਦ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸਾਂਝ ਆਈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਆਤ੍ਰੇਯ ਵੰਸ਼ਜ ਨਿਮਿ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। "ਉਮਰ ਤੇ ਫਿਟਕਾਰ, ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਫਿਟਕਾਰ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਫਿਟਕਾਰ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਵੀ ਫਿਟਕਾਰ।" ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੂਤੀ ਨਾਂਕ ਨਰਕ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਦੁਖ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ, ਤੇ ਪਿਤਾ-ਪੁਰਖੇ ਪੌਤਰੇ ਰਾਹੀਂ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸੁਖੀ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਜੀਊਂਦਾ ਰਹਿਣਾ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਨਿਮਿ ਤਪੱਸਵੀ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਉਸਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।