ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਗੌਰੀ ਨੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਹਾ, “ਮੁੱਖਤਾ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਵਾਤਾਵਰਨ ਤੋਂ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਖੇਤਰ (ਸ਼ਰੀਰ) ਅਜੇ ਵੀ ਵਾਣੀ ਦੇਵੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਗਣਪਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਸ਼ਰੀਰ ਦਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।” ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਰੀਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਤੱਤ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਸ਼ਰੀਰ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਵਿਘਟਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਗਹਿਰਿਆਂ ਦੇ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਦੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡੇ ਬਿਨਾ, ਸ਼ਰੀਰ ਦਾ ਟਿਕਾਅ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਵੀ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਖੇਤਰ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸੰਰਖਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਕੰਦਾ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਸ਼ਰੀਰ ਦਾ ਉਤਪੱਨ ਹੋਣਾ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਖੇਤਰ ਆਜ਼ਾਦ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਭਾਨੁ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਦਿਤਯ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ?” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਘਟਿਤ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਤਾਵਾਂ ਉੱਠੇ, ਜੋ ਮਾਤ੍ਰੀ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। “ਸਾਡੇ ਬਿਨਾ, ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਘਟਿਤ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਮਾਇਆ, ਜੋ ਦੁਰਗਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਇਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਉੱਠੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬਚਨ ਕਹੇ, “ਸਾਡੇ ਬਿਨਾ, ਕੋਈ ਕਾਰਜ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।” ਚਾਰ ਦਿਸਾਵਾਂ ਆਈਆਂ ਤੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ, ਧਨਪਤੀ, ਵਾਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ?” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮਸਤਕ ਤੋਂ ਅਣਹੋਣ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਮਨ ਹੈ, ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਇਹ ਸ਼ਰੀਰ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਧਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਰਖਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮੇਰੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ?” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਧਰਮ ਵੀ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਘਟਿਤ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਮਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਅਵਿਕਤ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਹਨ, ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਹਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਰੀਰ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਵੀ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਘਟਿਤ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਰਹੇ, ਇਹ ਸ਼ਰੀਰ ਸਾਡੇ ਕਾਰਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ। ਅੱਗ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਅਪਾਨ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਤੱਤ, ਖੇਤਰ (ਸ਼ਰੀਰ), ਅਹੰਕਾਰ, ਸੂਰਜ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹਨ; ਲੱਕੜ, ਵਾਯੂ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਧਰਮ, ਸ਼ੰਭੂ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਖੇਤਰ (ਸ਼ਰੀਰ) ਜਿਵੇਂ-ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਸੋਮਾ, ਚੰਦਮਾ ਰੂਪ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਰਖਿਤ। ਜਦੋਂ ਸੋਮਾ, ਸੋਲਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਖੇਤਰ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਉੱਠਿਆ ਅਤੇ ਚਲਦਾ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਸਰਵਜਨ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਰਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀ ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਅੱਗ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਵਾਸ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਅਪਾਨ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਰਸਵਤੀ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਆਕਾਸ਼, ਧਨਪਤੀ, ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਤੱਤ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਹੰਕਾਰ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸੂਰਜ ਹੋ, ਆਠfold ਦੇਵਤਾ ਸਮੂਹ; ਤੁਸੀਂ ਮਾਇਆ, ਧਰਤੀ, ਦੁਰਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਦਿਸਾਵਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਵਾਯੂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਅਜਿੱਤ ਹੋ; ਅਵਿਨਾਸੀ ਅਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਸਾਡੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਰੀਰ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ, ਉਹ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਸੰਰਖਿਤ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਈ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਖੇਡ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹੋ। ਮੇਰੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਦੋ ਰੂਪ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਿਰਰੂਪ ਰਹੋ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਰੂਪ ਨਾਲ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਤੁਰੰਤ ਵਿਘਟਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੋ। ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਸ਼ਰੀਰ ਦੁਬਾਰਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ ਜਾਣੇ; ਅਤੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਰੂਪਾਂ ਲਈ ਨਾਮ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।” “ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ; ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਹੋਣਗੇ; ਗੌਰੀ ਅਤੇ ਹਿਮਪਾਤ ਦੀ ਧੀ ਵੀ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਮੂਹ ਗਜਵਕਤ੍ਰ (ਹਾਥੀ-ਮੁੰਹ) ਹੋਵੇਗਾ; ਇਹ ਤੱਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵ ਹੋਣਗੇ; ਅਹੰਕਾਰ ਸਕੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਨੁ, ਸੂਰਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ—ਅੱਖਾਂ ਵਜੋਂ; ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਮੂਹ ਫਿਰ ਮਾਤਾਵਾਂ ਬਣੇਗਾ। ਇਹ ਸ਼ਰੀਰ, ਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ ਬਣਿਆ, ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ; ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਇਹ ਰਹੇਗਾ। ਦਸ ਕੁੜੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਰੂਪ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪੱਖ ਹਨ।” “ਇਹ ਵਾਯੂ, ਧਨਪਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਮਨ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਧਰਮ ਵੀ ਯਮ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਮਹਤ ਤੱਤ ਮਹਾਦੇਵ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਪਿਤਰ ਹੋਣਗੇ; ਸੋਮਾ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸਦਾ ਸਾਰੇ ਅਮਰਾਂ ਦਾ ਸਾਥੀ ਰਹੇਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਤੱਤ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰੂਪ, ਨਾਮ ਅਤੇ ਥਾਂ ਮਿਲ ਗਈ।