ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪਥਰ ਨੂੰ ਨਿਮ্ন ਜਾਤਿ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਂ ਔਰਤ ਨੇ ਭੁਲਵੇਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪਥਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪਥਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਪਥਰ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ "ਚਾਂਦੀ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ।" ਫਿਰ, ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਦੀ ਵਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਬੋਲ ਪਈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ। ਪਿਤ੍ਰ ਯਗ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਕਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?" ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਰਾਹਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਸੁੰਦਰ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਭਾਰ ਨਾਲ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿਧੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰਣੈ ਦੱਸਾਂਗਾ।" ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਦ ਸਭ ਕੁਝ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕੋਈ ਚਾਨਣ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੇਰਪਨ ਦੇ ਪਾਟ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਨਾਭੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੋਹ ਦੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਜਾਗਦਾ, ਕਦੇ ਸੁੱਤਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁਗ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੰਜ ਸੌ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਜਿਸ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੇ ਤੂੰ ਦੋਵੇਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕarta ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਰਚਿਆ।" "ਅਸੀਂ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣਾਇਆ। ਸਭ ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਰਗਦ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ, ਮੋਹ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿਆ। ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਤੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਥੇ ਮੋਹ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਕੇ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ।" "ਮੇਰੀ ਵਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਉਥੇ ਕਲਸ਼ ਚੁਕ ਲਿਆ। ਆਦਿਤ੍ਯ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨ, ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ – ਇਹ ਸਭ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਬਾਂਹਾਂ ਤੋਂ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਤੰਗਾਂ ਤੋਂ ਵੈਸ਼। ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਦਾਨਵ, ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ। ਡਿਟੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਜਨਮੇ।" "ਉਹ ਸਭ ਦੁਗਣ-ਜਨਮੇ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਨਿਮੀ, ਜੋ ਉਸ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਆਤਰੇਯ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਆਦਿਤ੍ਯ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨ, ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ – ਇਹ ਸਭ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਖਾਇਆ, ਜਾਂ ਜਿਹੜੇ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ – ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਰਚਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਦਧ ਵਿਧੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।