ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ—"ਓਮ। ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਵੀ ਹੈਂ, ਯਮ ਵੀ, ਕੁਬੇਰ, ਜਲਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵੀ ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਹੈਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਜਲ, ਹਵਾ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਰਥਵਾਨ ਵਾਯੂ ਵੀ ਹੈਂ।" ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੂਰਨ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—"ਸਾਰੇ ਸਰੋਵਰ, ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਨਦੀਆਂ, ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੂੰਡ—all these are invoked." ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਵਿਧੀਵਤ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਦਨ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜੋ ਕਪੜੇ ਲਿਆਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨਾ ਹੈ—"ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ! ਇਹ ਨਰਮ, ਸੁਖਦਾਇਕ, ਨਵੀਂਆਂ ਵਸਤਾਂ ਮੈਂ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰ ਲਈਆਂ ਹਨ।" ਫਿਰ ਚਾਰੋਂ ਵੇਦ—ਰਿਗਵੇਦ, ਯਜੁਰਵੇਦ, ਸਾਮਵੇਦ, ਅਥਰਵੇਦ ਅਤੇ ਉਪਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, 'ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਪਣਾ (ਦਾਨ) ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਪ੍ਰਾਪਣਕਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਚਮਨ ਲਈ ਜਲ ਭੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ, ਬ੍ਰਹਮ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹ, ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ—all are remembered. ਜਨੈਊ (ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਗਾ) ਲਈ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ—'ਲੰਬਾਈ, ਸਯਮ, ਇੱਛਾ-ਸਯਮ, ਖੱਬਾ, ਓਮ, ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।' ਇਹ ਸਭ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੀਰ ਆਦਿ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮੈਨੂੰ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਂਗਲੀਆਂ, ਵਸਤਾਂ, ਦਾਨ, ਸਤਿਕਾਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ! ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਇਹ ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪੱਖ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਰਾ੍ਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਧਿਆਇ 'ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿਧਾਨ' ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—"ਜੋ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਬਣੀ ਹੋਵੇ; ਚਾਂਦ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੀ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ; ਐਸੀ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਬਣਾਕੇ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲ ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—"ਓਮ। ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ, ਯਜਨਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ—even among the gods; ਜੋ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਵੇਲੇ ਯਜਮਾਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਅੱਗਿਹੋਤਰ ਹੈ।" ਫਿਰ 'ਮੰਡਾ' ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ 'ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਆਰੰਭ, ਮੱਧ ਅਤੇ ਅੰਤ ਹੈ'—ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਵਿਧੀਵਤ ਨ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ 'ਸੰਯੋਗ ਨਕਸ਼ਤਰ' ਅਤੇ 'ਕਰਕ ਰਾਸ਼ੀ' ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਆਮ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ! ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਸੁਖਦਾਇਕ, ਆਨੰਦਮਈ ਅਤੇ ਠੰਡੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—"ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ, ਸਭ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨ, ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਹੀ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।" 'ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਣ, ਉਸ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਨੂੰ ਥ੍ਰੈਸ਼ੋਲਡ (ਦਰਵਾਜ਼ੇ) ਤੱਕ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਧੀਵਤ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—"ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਜਲ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਸ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਨੂੰ ਘਰ ਅੰਦਰ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—"ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੇਦ-ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੂਪ ਯਜਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਯਜਨਾ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੀ ਵਿਧੀ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਦਾ ਸਥਾਪਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।