ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਗਤ ਨੇ ਜਦੋਂ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਗੰਧਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਚਾਰਨ ਕੀਤਾ: “ਓਮ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ, ਪ੍ਰਭੂ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ।” ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਪ੍ਰਾਣ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਤਤ ਹੋ, ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਓਮ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ। ਅੰਦਰ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧੂਪ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਿਆ: “ਓਮ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਉਜਾਲੇ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਰੂਪ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇਥੇ ਆਓ, ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਇਥੇ ਵੱਸੋ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰੋ।” ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਕਪੜਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ: “ਓਮ, ਤੁਸੀਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ, ਆਪ ਹੀ ਆਤਮਾ ਹੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਪੁਰਖ ਹੋ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹੋ।” ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਵਿਅੰਨ, ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਭਗਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਚੰਦਨ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ। ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ ਨੈਵੇਦਯਾ ਵਜੋਂ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਠ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇ। “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਭ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇ।” ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਭਗਤ ਦੀ ਵੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਜੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਫਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਸ ਵਾਸਤੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ—ਨੌ ਤੇ ਸਤਾਈ (ਉਨਤੀ) ਪੀੜੀਆਂ—ਮੁਕਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ “ਤਾਮਬੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਨਾ” ਵਾਲਾ ਚੌਂ-ਸੌ ਚੁਰਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਤਿਆਰ ਕੀ, ਉਹ ਜੇਠ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਹੈ, ਅਰਘ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: “ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਛਿਆਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੋ।” ਉਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਰਘ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਚਾਰ ਘੜੇ, ਗਾਉਂ ਦੇ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਲੈਣੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਘੜਿਆਂ ਨੂੰ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਮੇਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੂਜਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖੇ। “ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ” ਕਹਿ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ। ਮੰਤ੍ਰ ਇਹ ਹੈ: “ਤੁਸੀਂ ਆਰੰਭ ਹੋ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ, ਅਤੇ ਸਭ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਹੋ, ਅਬਦਲ ਵੀ, ਅਵ੍ਯਕਤ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਮੰਗਲਮਈ, ਸ਼ੁੱਧ ਇੱਛਾ, ਨਾਸਵੰਤ ਅਤੇ ਅਨਾਸਵੰਤ, ਅਡੋਲਤਾ ਦਾ ਰੂਪ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੋ—ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਨਮਸਕਾਰ।” ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮੁਹੂਰਤ ਘੋੜੇ ਨਾਲ, ਜੜਾਂ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ— ਪਿਛਲੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਸਾਰਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸੁਗੰਧਤ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੇ। “ਓਮ—ਤੁਸੀਂ ਇੰਦਰ, ਯਮ, ਕੁਬੇਰ, ਜਲ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਹੋ।” ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਜਲ, ਹਵਾ, ਧਰਤੀ, ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਜੋਂ ਰਥਵਾਹਕ—ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਹੀ ਰੂਪਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਵਿਧੀ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੇ। ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ: “ਸਭ ਝੀਲਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਨਦੀਆਂ, ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ—” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੰਦਨ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਆਪਣੇ ਸਮਰੱਥ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਕਪੜੇ ਲਿਆ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੇ। ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੇ: “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਇਹ ਕਪੜੇ, ਨਰਮ, ਸੁਖਦਾਇਕ, ਮੈਂ ਲੈ ਆਇਆ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।