ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਇੱਥੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ‘ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ’ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ। ਪਹਿਲਾਂ, ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਘਰ ਅੰਦਰ ਲਿਆ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਗਊ ਦੇ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤਣੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: "ਜੋ ਤੱਤ ਹੈ, ਤੂੰ ਤਾਂਬੇ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਵਾਂਗ ਸਥਿਤ ਰਹਿ।" ਇਸੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੀਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਉਪਾਸਕ ਸੁਗੰਧਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਪਾਣੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ: "ਓਮ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਜੋ ਯੋਗੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਅੱਗ ਤੇ ਵਾਯੂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਸਾਹ ਦੇ ਰੂਪ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਓਮ—ਹੁਣ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ, ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਘਰ ਅੰਦਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਿਆਓ।" ਫਿਰ, ਧੂਪ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਮੰਤਰ ਇਹ ਹੈ: "ਓਮ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਉਜਾਸ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਰੂਪ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇੱਥੇ ਆਓ, ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਇੱਥੇ ਰਹੋ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦਿਓ।" ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹੋਏ ਚਿੱਟਾ ਕਪੜਾ ਲਿਆਉ। ਫਿਰ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰੋ: "ਓਮ, ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈਂ, ਆਪਾ ਹੈਂ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੁਰਖ ਹੈਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤੱਤ ਹੈਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹੈਂ।" ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਾ ਕੇ, ਜੋ ਕਰਤਵ-ਨਿਸ਼ਠ ਹੈ, ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਚੰਦਨ, ਧੂਪ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੀਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਵਜੋਂ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਦੀ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰੋ। ਜਿਸ ਦਾ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਲਾਈਨ—ਨੌ ਤੇ ਸਤਾਈ (ਉਨਤੀ) ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ—ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਇੰਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ‘ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ’ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਕਾਂਸੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ। ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਈ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਕਾਂਸੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਜੇਠ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਮੇਰੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਚਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਰਘ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰੋ: "ਤੂੰ ਉਹ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੈ।" ਅਰਘਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰੱਖੋ। ਚਾਰ ਕਾਂਸੇ ਦੇ ਘੜੇ, ਗਊ ਦੇ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰੋ। ਇਹ ਚਾਰ ਘੜੇ, ਮੇਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਸਮੇਤ ਭਰ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਲਈ ਠੀਕ ਥਾਂ ਰੱਖੋ। "ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ," ਕਹਿ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੋ: "ਤੂੰ ਆਰੰਭ ਹੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕਾਲ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਮਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਬਦਲਾਅ ਹੈਂ, ਅਬਦਲ ਹੈਂ, ਅਵ੍ਯਕਤ ਤੇ ਵਿਅਕਤ ਹੈਂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਮੰਗਲਮਈ, ਸ਼ੁੱਧ ਇੱਛਾ, ਨਸ਼ਵਰ ਤੇ ਅਨਸ਼ਵਰ, ਅਡੋਲ ਰੂਪ ਤੇ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੈਂ—ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਜਦੋਂ ਇਕ ਮੁਹੂਰਤ ਘੋੜੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੜਾਂ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਵ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਸਤੇ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸੁਗੰਧਤ ਫਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।