ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਵਾਸੁੰਧਰਾ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਮਝਾਈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਧੂਕਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਉਸੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਵੱਸਦੇ ਹੋ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰਵ ਪੂਜਾ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦੀ ਰੀਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੁਗੰਧਿਤ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਅੰਗਰਾਗ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਵਾਸੁੰਧਰਾ, ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮਧੂਕਾ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ‘ਮਧੂਕਾ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਥਾਪਨਾ’ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਪਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦਾ ਵਿਵਰਣ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਵਾਸੁੰਧਰਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।" ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਐਸਾ ਪਥਰ ਲੱਭੋ ਜੋ ਸੁੰਦਰ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਪਥਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜੀ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਗਾਓ। ਫਿਰ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਦੀਵਾ ਤੇ ਦਹੀਂ-ਚਾਵਲ ਦੀ ਹੋਮ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੋ: "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਗ੍ਰਣੀ ਹੋ।" "ਹੇ ਪਰਮ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਰਾਹ, ਜੈ ਹੋ, ਜੈ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਵਧੋ! ਇਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਬਣਾਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੋ।" ਫਿਰ, ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਚਿੱਟਾ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨੋ ਅਤੇ ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ। ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੋ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹੋ।" "ਹਥਿਆਰ ਧਾਰੀ, ਅਜੇਯ, ਅਜਰ, ਅਮਰ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਥਰ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਵਾਸੁੰਧਰਾ—" ਜੋ ਭਗਤ ਮੇਰੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਧ ਭਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਾਵਕ (ਜੌ) ਅਤੇ ਖੀਰ ਖਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪੰਚਗਵ੍ਯ (ਪੰਜ ਗਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ) ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਛਿੜਕਾਓ। ਉਥੇ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਧੁਨ ਤੇ ਉਤਸਵ ਮਨਾਓ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵਾਣੀ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੋ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਿਅ ਹਨ। ਫਿਰ, ਪੁਨਰ-ਆਵਾਹਨ (punar-āvāhana) ਲਈ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਵਿਧਾਤਾ, ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸਮਿਦ (ਹੋਮ ਦੀ ਲੱਕੜੀ) ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਿਧੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪ ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਚਗਵ੍ਯ ਪੀ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਮੰਗਲ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਓ। ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੋ: "ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਏਕਤ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਅਤਿ ਪੁਰਾਤਨ ਹੈ।" ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ (ਸਨਾਨ) ਦਿਓ। ਫਿਰ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੋ: "ਹੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਨਾਥ, ਤੁਸੀਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੋ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਵੱਸੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੋ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਵਸਤ੍ਰ, ਜੋ ਮੈਂ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਸਤ੍ਰ ਚੜ੍ਹਾਓ ਅਤੇ ਧੂਪ ਭੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ। ਮੰਤ੍ਰ: "ਉਹ ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਪੁਰਾਤਨ, ਨਾਰਾਇਣ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਭੋਗ ਲਗਾਓ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਣਕ ਦਾਨ ਭੀ ਦਿਓ। ਫਿਰ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਠ ਕਰਵਾਓ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਬੱਚਿਆਂ, ਵੱਡਿਆਂ, ਗਾਂਵਾਂ, ਆਂਗਣਾਂ, ਕੁਆਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿੱਥੇ ਮੰਤ੍ਰ ਪਾਠ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਮੈਂ ਆਪ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਆਪ ਵਿਅਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।