ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦਾ ਕਰਮ ਚਾਂਦੀ, ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਤੇਲਾਂ ਨਾਲ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਇਹ ਯਗ੍ਯ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਸਾਰੇ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਦੇਖਿਆ। ਰਾਜਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਨੇ ਜਦ ਇਹ ਵਚਨ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਵੀ ਅਤਿ ਆਨੰਦਤ ਹੋਈ। ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਉਹ ਅੰਤਿਮ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਵਾਏ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਓਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ, ਪਰਵਤ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਥਾਨ ਨਾਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ, ਨਾਹ ਅਗੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਥਮ ਤਿਥੀ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਜਦ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਿਤਰ ਲੋਕਾਂ, ਸੁਰਗ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੋਈ ਓਸ ਵੇਲੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਕਾਰਜ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖੇ ਸਨ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖ ਲਏ। ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਰਾਜੇ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ, ਉਹ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਅਕਾਸ਼ੀ ਵਾਹਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਓਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ, ਇਹ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਸੁਣਾਈਏ ਜੋ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ। ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਤ ਜਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਧਰਤੀ ਨੇ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਇਸ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਇਥੇ, ਮਹਾਨ ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਸ ਅਧਿਆਇ 'ਚ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮਧੂਕਾ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਗ ਧਰਤੀ ਨੇ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਆਹ! ਜਿਹੜੀ ਖੇਤਰ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਤੁਸੀਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਹੈ!" ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ਼ਵਰੀਅ ਤੱਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ! ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਤਾਮਬੇ, ਕਾਂਸੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਟਿਕੇ ਹੋ? ਹੇ ਮਾਧਵ! ਜਦ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਸਦੇ ਹੋ? ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਸਦੇ ਹੋ?" ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਦਿ-ਵਾਰਾਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ! ਜਦ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਣੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ। ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਲੱਛਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ! ਜਗਤ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਕਪੂਰ, ਕੇਸਰ, ਚਮੜਾ ਅਤੇ ਅਗੁਰੂ ਵਰਤੋ। ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਭਿਅੰਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਸੁਖਦਾਇਕ ਖੀਰ, ਜੋ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਭੇਟ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਪੂਜਾ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲਮਈ ਪਦਾਰਥ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹੇ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।' ਫਿਰ, ਭਗਤ ਜਨਾਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰੇ। ਪੂਜਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਨਾ ਉੱਤੇ ਵੇਖੋ, ਨਾ ਪਾਸੇ, ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਸਨਾ ਜਾਂ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇਵੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਾਤਮ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।