ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਰਾਵਣ, ਜੋ ਕਿ ਡਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਸੀਤਾ ਵੀ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਤਦ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਉਸ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ, ਉਹ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ, ਭਾਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਉਹ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਜੋ ਸ਼੍ਰਾਧ ਫੀਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਗਿਆਨ ਸੀ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਵਰ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਦੱਸੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯਜਨਾ ਦੀ ਯੋਗ ਫੀਸ ਜਰੂਰ ਦੇਵੇ; ਜੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਫੀਸ ਨਾ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼੍ਰਾਧ ਵੀ ਫਲਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇ ਅਗਿਆਨੀ ਜਾਂ ਮੰਤ੍ਰ ਰਹਿਤ ਰੀਤ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ, ਹੇ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਝੂਠੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼੍ਰਾਧ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਵਰਤ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਚੋਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲਾਂ ‘ਚ ਹੇਰਾ-ਫੇਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ-ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮੌਨ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਕਿਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨੋਂ ਸਮਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਠੀਕ ਰਹੋ ਤੇ ਡੋਲੋ ਨਾ; ਮੇਰੀ ਵਾਪਸੀ ਤੱਕ ਉਡੀਕ ਕਰੋ। ਅਤੇ ਅੱਜ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਾਂਗਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ, ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜਮੀਨ ‘ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਉਹਦੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਲਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਦ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਓ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਜਨਾ ਕਰਾਂਗਾ।" ਉਸ ਨੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ, ਮਧੁਪਾਰਕ ਅਤੇ ਇਕ ਗਾਂ ਭੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਜਲਦੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਫੌਰਨ ਬੋਲੇ, "ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਭ ਕਰੋ।" ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਉਹ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ।" ਉਸ ਦੀ ਸਹੈਲ, ਸੁੰਦਰ ਨਿੱਤੰਬਾਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਨਾਲ ਸੀ। ਫਿਰ ਰਾਣੀ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲਾਂ ਤੋਂ ਆਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਸਹੈਲ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਬੈਠ ਗਈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਨਿਮਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪਿਤਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਜੋ ਸੁਖਮ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਅਸ਼ੁੱਧ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ, ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ। ਤੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਦਾਸੀ ਦੀ ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਜਲਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਆਈ। ਉਹ, ਜੋ ਸਦਾ ਮਦਿਰਾ ਤੇ ਮਾਸ ਦੀ ਆਸਕ ਸੀ, ਉਸ ਦਿਨ ਇਕੱਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਦਾਸੀ ਸੇਵਕਾਂ ਵਲੋਂ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਈ ਗਈ। ਫਿਰ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਲਈ ਰੀਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼, ਜੋ ਉੱਚਤ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਰੀਤ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।" ਫਿਰ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ, ਸਾਰੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਲਈ ਲੈ ਆਏ। ਉਥੇ ਉਹ ਜੀਵ ਤਾਂ ਦਿੱਸਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਬੇਹੋਸ਼ ਸੀ। ਫਿਰ ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉਹ ਇੱਥੇ ਪਿਛਲੀ ਦੱਸੀ ਹੋਈ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰੇ।