ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅਵਸਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਰਪਣ ਵੀ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਵੀ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਣੰਤ ਲਾਭ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਪਿਤਰ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ; ਉਹ ਆਖਦੇ, “ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੈਂ, ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਰਹੁ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।” ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪੱਕਣ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੁਨਿ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਿਹੜੇ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤਕ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਤੇ ਕਈ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ। ਜਦ ਉਹ ਚੁੱਪਚਾਪ ਚਲੇ ਗਏ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ—ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਕੀਤਾ ਸ਼ਰਾਧ ਇੱਥੇ ਫਲ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਭੋਗ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਯੋਗ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤਿਲ, ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਂ ਕੁਸ਼ਾ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਕਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸ਼ਰਥਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਜਦ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਖੁਸ਼ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਵਰ ਦਿਤਾ। ਜੇਕਰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਪੂਰੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਸਮੇਤ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਧ ਬਿਨਾਂ ਦੱਖਣਾ ਦੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਅਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦੱਖਣਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਦੋਜੀ ਜਾਤਿ ਵਾਲਾ ਇਹ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਹੀਨ ਜਾਂ ਮੰਤ੍ਰ ਰਹਿਤ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਚੇਲਾ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਅਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੈਂ, ਹੇ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰ੍ਹੇ ਲਈ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਝੂਠਾ ਸ਼ਰਾਧ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਵਰਤ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਚੋਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਘਾਟ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮੌਨ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ। ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਥਿਰ ਰਹੁ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਡਟਿਆ ਰਹੁ। ਮੇਰੀ ਵਾਪਸੀ ਤਕ ਉਡੀਕ ਕਰ।” ਅਤੇ ਅੱਜ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਹੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਾਂਗਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ, ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਲਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਦ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਓਗੇ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯਜਨਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਇੱਥੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ, ਮਧੁਪਾਰਕ ਤੇ ਇਹ ਗਾਂ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ।” ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਬੋਲ ਪਏ, “ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਕਰ ਜੋ ਕਿ ਮੈਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਉਹ ਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਫਲ ਮਿਲੇ; ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ।” ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਸਹਾਇਕਾ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਫਿਰ ਰਾਣੀ ਆਪਣੀ ਦਾਸੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਉੱਥੇ ਆਈ। ਜਦ ਉਹ ਬੈਠ ਗਈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਨਿਮਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। “ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਜੋ ਪਿਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਜੋ ਸੁਖਮ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੀ, ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਅਪਵਿੱਤਰ ਨਰਕ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਫਲ, ਮੈਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੇ। ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਦੀ ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸ਼ਰਾਧ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਸੂਝ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।