ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਅਜੀਬ ਜੀਵ ਹਨੇਰੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮੱਛਰਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰਕੇ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਫਿਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵਰਤ ਰਖਿਆ ਗਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਜਪ ਜਾਂ ਪਾਠ ਹੋਇਆ। ਦਿਨ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਬਾਕੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਹੋਰ ਜੀਵ ਪੂਰਬ, ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਕਈ ਜੀਵ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੰਦਰੁਸਤ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ। ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਹੋਰ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਏ ਸਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦੇ, ਆਉਂਦੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਜੀਵ ਪਤਲੇ ਸਰੀਰਾਂ, ਧੰਸੀ ਹੋਈਆਂ ਪੇਟਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਪਾਲਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਾ ਇਕਾਂਤ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਕੰਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਅੱਖਾਂ ਥੱਲੇ ਧੰਸੀਆਂ, ਪਤਲਾ ਅਤੇ ਧੰਸੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਛੋਟੇ ਪੰਛੀ ਦੀ ਧੀਮੀ ਚੀਕ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ, "ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਪਰ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਹਰਰੋਜ਼ ਦਾ ਕਰਮ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਦਿਨ-ਰਾਤ। ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਇਹ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਇਆ, ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਕਰਮ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।" ਇਸ 'ਤੇ ਉਹ ਜੀਵ ਬੋਲਿਆ, "ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਨਿਯਤ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇਲ ਮਿਲਾਇਆ ਪਾਣੀ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਤਿਲ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼-ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਚਲਣ-ਫਿਰਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ; ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤਾਕਤ ਸੀ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚ ਗਏ; ਪਰ ਜੋ ਅਸਹਾਇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਤੂੰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਵਯ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਵੰਸ਼ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਲਟਾ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਜੀਵ ਨੇ ਕਾਰਨ ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। "ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਵੀ ਕਿਸਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।" "ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੇ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਸੱਚਾ ਹੋਵੇ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਇਹ ਪਤਲੇ ਮੱਛਰ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਧਾਗਾ-ਮੰਤ੍ਰ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਦੇ ਧਾਗਾ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਲਈ ਸਦਾ ਇੱਕ ਦਾਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਵੰਸ਼ ਉਸ ਦਾ ਧਾਗਾ ਹੈ; ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਖਾਤਰ ਅਸੀਂ—ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਇੱਥੇ ਉਸ ਲਈ ਕੀ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਹੋ?" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਨੀਵਾਂ ਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ, ਭੋਜਨ, ਪਾਣੀ, ਦਾਨ—ਚਾਹੇ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼—ਇਹ ਸਭ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਪਰ ਉਠ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।" "ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਮੁਠੀ ਪਾਣੀ ਦੇਵੇ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਤਿਲ ਮਿਲਾਇਆ ਪਾਣੀ, darbha ਘਾਸ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਗੋਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਮुठੀ, ਫਿਰ ਦੋ, ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਵਾਰੀ ਤਿੰਨ ਮੂੰਹ ਪਾਣੀ ਤਰਪਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਰ-ਕਰਤਵ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜੀਵ ਦੀ ਆਪਣੀ ਅਵਸਥਾ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲੀਕ ਹੈ।