ਸੰਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਾਨ ਗਾਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਕ ਵਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਨੇ ਸਾਮ्बਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਦੂਜੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ। ਸੂਰਜ ਦੇਵ, ਸਾਮਬਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ। ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਜਦੋ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ-ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਐਸੇ ਹੀ, ਸਾਮਬਾ ਨੇ ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਯੋਗ ਦੇ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਕੋੜ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਮਬਾ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਦੇ ਰਥ 'ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਸਦਾ ਨਵੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਫਿਰ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ ਦੇ ਮੂਲ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਮਬਾ ਨੇ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਸਾਮਬਾਪੁਰ ਨਾਂ ਦੀ ਜੋ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੁਲ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਵਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜੋ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਸਾਮਬਾਪੁਰ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਐਸੇ ਸ਼ਾਂਤ ਆਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋ ਕਥਾ 'ਪਾਪ ਸ਼ਾਂਤੀ' ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਸਾਮਬਾ ਵੱਲੋਂ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ' ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ – ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ (ਦੁਜਿਆਂ) ਦੀ ਕਲਿਆਣ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੀਖੇ (ਰਜੋਗੁਣੀ) ਭੋਜਨ ਦੀ ਦਾਤ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਦਾ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖਿਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਨਿਰਲੇਪ ਹਨ। ਉੱਚੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਜੀ ਦਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕੱਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਿ ਨਾਮਕ ਥਾਂ ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਜਦੋ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮ ਤੇ ਲਵਣਸੁਰ ਵਧ ਵਿਚ ਰਾਮਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ' ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ – ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਕਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਭਗਵਾਨ ਵਰਾਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ – ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਦੋਸ਼ੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਦੰਦ ਕਾਠੀ ਨਾਲ ਖਾਣਾ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ, ਵਿਅਭਿਚਾਰ, ਮੁਰਦਾ ਛੂਹਣਾ, ਮਲ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ, ਬਿਨਾਂ ਪੁੱਛੇ ਬੋਲਣਾ, ਤੇਲ ਦੀ ਖਲੀ ਖਾਣਾ, ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਭੋਜਨ ਲੈਣ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਨਾ, ਜਿਹਾ ਭੋਜਨ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ ਉਹ ਖਾ ਲੈਣਾ, ਗਰੀਬ ਜਾਂ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਹਰਾ ਜਾਂ ਕੱਚਾ ਭੋਜਨ ਨਾ ਦੇਣਾ, ਅਤੇ ਵਿਗੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ – ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਪਰਾਧ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ ਜਾਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਗਣਾ ਵੀ ਅਪਰਾਧ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਤਿੰਤੀਸ ਅਪਰਾਧ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪੂਜਾ ਅਸੁਰ-ਸਵਭਾਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਗੋ-ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਮੈਲੇ ਕਪੜੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪਹਿਨਣਾ – ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤਯ ਵਿਧੀ ਜਾਂ ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਵਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਪਰਾਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੋ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ, ਪਰਾਕ, ਤੇ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤਯ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਥਾ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੱਚੇ ਰਸਤੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।