ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣਯ ਵਿੱਚ ਤੇਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਚੌਦ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ, ਜੋ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਝ ਹੀ, ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਅਸੀਕੁੰਡ ਤੇ ਕਲਿੰਜਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ, ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ-ਗੰਗਾ ਹਰ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਣਮੋਲ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਦੋਹਾਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਅੰਤਹੀਣ ਤੇ ਅਣਮਾਪਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਪਰਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਫਿਰ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ? ਜਿਵੇਂ ਜਿੰਦ ਲੁਕਣ 'ਤੇ ਹਵਾ ਵੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਿਰਫ ਨਾਂ ਜਾਂ ਲਕੜੀ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਵਰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਇੰਝ ਹੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਉਸ ਵਰਾਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਗਟ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਰਚਿਆ। ਕੇਵਲ ਇਸ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਜੈਸ਼ਠ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਨੌਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਦਿਵਿਆ ਵਾਹਨ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ—ਉਥੇ ਇੱਕ ਪੰਚਾਲਾ ਨਾਮਕ ਵਿਅਕਤੀ, ਸੁਮੰਤੁ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਪਿਤਾ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕੀ ਮੈਂ ਤਿੰਨ-ਰਾਤਾਂ ਵਾਲਾ ਉਪਵਾਸ, ਕ੍ਰਿਚ੍ਛਰ, ਪਰਾਕਾ ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕਰਾਂ?" ਸੁਮੰਤੁ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਆਕਾਸ਼-ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਵੋ। ਜਿੰਦਗੀ ਭਰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ। ਇੰਝ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਇਹੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਤੀ। ਇੰਝ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ-ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਕਲਿੰਜਰ ਦੀ ਵੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ।" "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਗਮ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ-ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਛਿਅੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ—"ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਜਦੋਂ ਸਾਂਬਾ ਨੂੰ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪ ਮਿਲਿਆ।" ਉਸ ਸਮੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘਯ, ਬੈਠਕ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਪਾਨੀ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਜੀ ਅਕੇਲੇ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਰਜ਼ੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਕਰਸ਼ਕ ਤੇ ਪ੍ਰਿਆ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੁਆਰੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ; ਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਕੁੰਯਾ ਜਨਮ ਵਾਲੀਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। ਜਦੋਂ ਸਾਂਬਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਈ। "ਤੁਾਡੇ ਸੁਖ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਲਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਰਕ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦਾ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਬੈਠਕਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੀ। ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹ ਬੈਠਕਾਂ ਰਹੀਆਂ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੀ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ, ਸਾਂਬਾ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਸੁੰਦਰ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਆਪਣੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।