ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਧਨ-ਧਾਨ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਥੁਰਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ 'ਚ ਅਰਧਚੰਦ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਕਰਵਾਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਵੀ ਮਥੁਰਾ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉਹ ਬੜੀ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਸਨ, ਵਾਲ ਕਾਲੇ ਤੇ ਘੁੰਘਰਾਲੇ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਬੜੇ ਸੁਚਿੱਤੇ ਸਨ, ਨਖ਼ ਰੌਣਕਦਾਰ ਤੇ ਤਾਮਬੇ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਮੰਗਲਮਈ। ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ ਪਤਲੀ, ਪੇਟ ਸਮਤਲ, ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਚੀ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਨਖ਼ ਨਫੀਸ, ਅੱਖਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ, ਭੰਵਾਂ ਸੁੰਦਰ, ਅੰਗ ਸਧਾਰਨ ਤੇ ਬੋਲ ਮਿੱਠੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੀ ਜਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਮੋਹਤਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਾਨਯਕੁਭਜ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਖਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਸੀ, ਬੜੇ ਧਨ-ਧਾਨ ਵਾਲੇ, ਰੂਪ-ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਆਕਰਸ਼ਕ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਸਨ। ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰਨੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਲ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਗਾਉਣ-ਨੱਚਣ ਦੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਪਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਉਸ ਮਾਲਕ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ-ਗੰਗਾ ਤੇ ਕਾਲਿੰਜਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਉਸ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਮਥੁਰਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਕਰਵਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਥੇ, ਪਾਂਚਾਲਾ (ਰਾਜਾ) ਸਵੇਰੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਗੌਰਵ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਠਾਕੁਰ ਜੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ, ਜਿਗਿਆਸਾ ਵਸ਼, ਉਹ ਗਰਟੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਵੱਡੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਧਾਤ੍ਰੇਯਿਕਾ ਨਾਮਕ ਮਹਿਲਾ ਕੋਲ ਵੀ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਤੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਮੂਲ ਦੇ ਕੋਲ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘ ਗਏ। ਉਸ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਢੇਰ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ। ਇਸ ਅਚੰਭੇਜ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਸੂਮੰਤੁ ਨੇ ਕਈ ਦਿਨ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ। ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੂਮੰਤੁ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ—"ਤੂੰ ਰਾਤ ਦਿਨ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਦੱਸ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਕੀ ਤੂੰ ਪਾਂਚਾਲਾ ਹੈਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਵਪਾਰੀ ਹੈਂ?" ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਭਾਗ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਮਥੁਰਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਤ੍ਰਿਗਰਟੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਹੈ, ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਸੂਮੰਤੁ ਨੇ ਆਖਿਆ—"ਜਦ ਤੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾ ਸਰੀਰ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ; ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਜ਼ਰੂਰ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਵੱਡਾ, ਲੁਕਿਆ ਪਾਪ ਹੈ। ਕਾਲਿੰਜਰ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਸ, ਤੇਰਾ ਲੁਕਿਆ ਪਾਪ ਕੀ ਹੈ? ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਪਰ, ਜਦ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਾ ਤੇ ਫੇਰ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸੂਮੰਤੁ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ—"ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ? ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ? ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈਂ?