ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਸਨਿਆਸੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਕਿ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਦੁਸ਼ਟ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਵੀ ਪਾਪਮਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਪ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਸਨਿਆਸੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਐ ਸੰਤ, ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਤ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ? ਕੀ ਇਕ ਰਾਤ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਉਪਵਾਸ, ਜਾਂ ਚੰਦਰਾਯਣ ਵਰਗੀਆਂ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ?" ਇਸ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਪ੍ਰੇਤ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ। ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਨਿਆਸੀ ਜਨਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਫੀ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਕਦੇ ਪ੍ਰੇਤ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ।" "ਇਹ ਗੱਲ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣੀ ਕਿ ਕੌਣ ਪ੍ਰੇਤ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਐ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਕਿਹੜੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?" ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, "ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਉਹ ਭੋਜਨ ਬਚਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੇਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਵੀ।" ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕੁਸੰਗਤ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਰਾਬੀ ਹਨ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਅਵੈਧ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਚੁਰਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਂ, ਪਿਓ, ਭਰਾ, ਭੈਣ, ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਿਯਤ ਯਜਨਾਂ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਘਾਤੀ, ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ, ਗਾਉ-ਘਾਤੀ ਜਾਂ ਪੰਜ ਮਹਾ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਸਿੱਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਤੋਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੇਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਜਿਹੜੇ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਕ ਹੀ ਮਾਰਗ ਹੈ—ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਤੀਰਥ ਸੰਗਮ ਤੇ। ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਦ੍ਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੋਨਾ, ਭੋਜਨ, ਵਸਤ੍ਰ, ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰੇਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।" ਉਥੇ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰੇਤ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰੇਤਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰੇਤਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਾ ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਪੁੱਛਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਂਗਾ।" "ਭਾਦ੍ਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਤੇ, ਜਦ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੀਰਥ ਸੰਗਮ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਵਾਮਨ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਸੌ ਪੀਲੀਆਂ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰੇਤਤਾ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਾਵਣ-ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਅਸੁਰ-ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਪਰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੋਵੇ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਆਪਣੇ ਸਮਰੱਥ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਾਮਨ ਜੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਸੇ ਵਾਮਨ ਦੇਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਨੰਤ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਹਨ, ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਨਕਸ਼ਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਟਿਕੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨਾਭੀ, ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਕੇਸ਼ਵ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੰਦਨ।