ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਸੂਣਾਈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾ ਤਪਸਵੀ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ, "ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸੇਂਗਾ, ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਹੀਂ।" ਭੂਧਰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੂਰਖ, ਤੈਨੂੰ ਸੁਰਗ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇੰਦਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਅਜੇਤਿਆ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪਰਮਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਦ੍ਯੁਤ્સੁ ਅਤੇ ਵਿਦ੍ਯੁੱਚਾ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਵੀ ਉੱਠਿਆ। ਤਦ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁਰ੍ਜਯ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ (ਇੰਦਰ) ਹਾਰ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਵਾਰਾਣਸੀ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤਾ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਾਗ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸੁ ਅਤੇ ਵਿਦ੍ਯੁੱਚਾ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਯੋਗ ਅਪਣਾਕੇ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਤੇ ਕਰਮ ਯੋਗ ਕਰਕੇ ਲੰਮਾ ਜ਼ੁਕਾਮ ਸਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਦੁਰ੍ਜਯ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਾਰ ਵਿਧਾਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੈਤ, ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ, ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਤੇ ਆ ਕੇ ਠਹਿਰ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਦਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਅੰਗੀਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੋ-ਯਜਨਾ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਅਗਲਾ ਕਿਰਿਆ ਕਰੋ।" ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜਲਦੀ ਕਰੀਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਸ਼ੂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਸਰਮਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਾ ਉਥੋਂ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਸਨ, ਤਾਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਸਰਮਾ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ ਦੈਤਾਂ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈਆਂ। ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁਜਾਰੀ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਯਜਨਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਦੇਵਤੇ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ — ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਰਮਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਾ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?" ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਗਾਂਵਾਂ ਜਲਦੀ ਲੈ ਲਵੋ, ਵਿਲੰਬ ਨਾ ਕਰੋ।" ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ ਪਕੜ ਲਈਆਂ। ਗਾਂਵਾਂ ਲੁੱਟ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਰਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਕੀਰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਦੈਤ) ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਲੈ ਗਏ ਹਨ। ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਕੁੱਤੀ (ਸਰਮਾ) ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਨੋਟ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਨਿਕਾਲ ਤੇ ਪੀ ਲੈ।" ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਭਲੀਏ, ਇਹ ਗਾਂਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੀਂ," ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਿਆਂ, ਉਹ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਜਲਦੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਗਈ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਰਮਾ ਕੁੱਤੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜਾਵਣ। ਮਰੁਤ subtle ਰੂਪ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਸਰਮਾ, ਗਾਂਵਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?" ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।" ਇੰਦਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, "ਯਜਨਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?" ਅਤੇ ਕੁੱਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨੇ ਸਰਮਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਕੁੱਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਿਆ, ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੈਤ ਲੈ ਗਏ।" ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੈਰ ਮਾਰਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਦੁੱਧ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਦੁੱਧ ਲੈ ਕੇ ਕੁੱਤੀ ਉਥੇ ਗਈ ਜਿਥੇ ਗਾਂਵਾਂ ਸਨ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੈਤ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਤਦ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮਹੇਂਦਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯਜਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧ ਗਈ। ਇਸ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਦੇਵਤੇ ਜਲਦੀ ਹਥਿਆਰ ਲਓ, ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਓ।" ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੇ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੜੇ ਅਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਦੈਤ ਬਚ ਗਏ, ਉਹ ਡਰ ਅਤੇ ਭਰਮ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਲੋਕ ਪਾਲਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਵਾਪਸ ਸੁਰਗ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਫਿਰੋਂ ਭੋਗੀ। ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਰੋਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੋਮੇਧ ਯਗ੍ਯ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੇਹੜਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਖੋ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਹ ਕਥਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ? ਉਹ ਰਾਜੇ ਕੌਣ ਹੋਣਗੇ, ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਗੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ? ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੱਸੋ।