ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਬਣੇਗਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਵਧੀਆ ਵਸਤਾਂ ਖਰੀਦਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਈਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਾਭ ਤੇ ਹਾਨੀ ਦਾ ਖਿਆਲ ਕਰਕੇ, ਵੇਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਚੁਣਦਾ। ਉਸ ਨੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ, ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ, ਮਹਿੰਗਾ ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਚਿਤ ਸਮਾਨ ਵੀ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਵਿਤਾਉਣ ਲਈ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਪਿਆ। ਉਹ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਸੁੰਦਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਝੋਪੜੀਆਂ ਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਉਹ ਕੁਝ ਨੌਕਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ। ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਥੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਥਾਂ ਵੇਖੀ। ਉਥੇ ਫਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਅਜੀਬ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਸਰੋਤ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਅਜੇ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ: "ਇਹ ਕੀ ਹੈ?" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਲਾਈ, "ਆਓ, ਮਹਿਮਾਨ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ। ਇੱਥੇ ਮਿੱਠੇ ਫਲ, ਸ਼ਹਦ, ਮਾਸ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵੀ ਹੈ। ਜਦ ਮੇਰੇ ਮਾਪੇ ਆਉਣਗੇ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਆਦਰ ਦੇਣਗੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੋਵੇਗਾ—ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਹਿਮਾਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਸ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ, ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਉਸ ਵਪਾਰੀ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਹੇ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਦੇ ਜਾਣੂ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਹੋ ਜਾਂ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਜੀਵ?" ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਆਪਣੀ ਸੱਚੀ ਪਛਾਣ ਦੱਸੋ। ਤੁਸੀਂ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹੋ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ।" ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੋਤੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਵਰਣਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਅਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਵੱਡੇ ਤਪਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੀ ਅਚੰਗਾ ਸੀ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੋਤਾ, ਜੋ ਵਿਆਸ ਜੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਤਪ ਕਰੇ। ਉਥੇ ਅਸੀਤ ਅਤੇ ਦੇਵਲ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀ ਆ ਗਏ। ਫਿਰ ਅੰਗੀਰਸ, ਤੈਤਿਰੀਯ, ਰੈਭਯ, ਕਾਣਵ, ਮੈਧਾਤਿਥਿ, ਕ੍ਰਿਤ, ਵਾਮਦੇਵ, ਆਸ਼ਵਸ਼ਿਰਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੀਰਸ਼, ਗੌਤਮ ਤੇ ਉਦਾਰਾ ਵੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਕ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ। ਤੋਤੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਕਈ ਵਾਰੀ ਗਲਤ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਪੈਂਦਾ। ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੋਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਅਨੁਚਿਤ ਬੋਲਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ-ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਦਾ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਮੰਨਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: 'ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਸਿਰਫ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ।' ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਮੈਂ ਸ਼ੁਕ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਬਣ ਗਿਆ।" ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਅਰਥ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮੰਨਿਆ। ਫਿਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, "ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਮੈਂ ਇਸ ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਉਹ ਸਦਾ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਲੱਗਾ ਰਹੇਗਾ। ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ ਨਿਰੰਤਰ, ਬਿਨਾਂ ਥੱਕੇ, 'ਮਥੁਰਾ, ਮਥੁਰਾ' ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇਗਾ।" "ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਬਰ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। ਪਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਗਿਆਨ ਕਦੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।