ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, "ਹੇ ਮੁਨਿਵਰ, ਮੈਂ ਬੜੀ ਅਭਾਗਣ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।" ਇਸ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਨਿਤੰਭਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਮੰਗਦੀ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸਤਰੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਲੋਂ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਸਤਰੀ ਦਾ ਪਤੀ ਵੀ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਦੇਵੀਏ, ਮੇਰੀ ਭਾਵਨਾ ਵੀ ਓਹੀ ਹੈ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ।" ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਗਏ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗੋਕਰਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਦਸ ਸਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਆਖਿਰਕਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਿਆ ਕਿ "ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਜਰੂਰ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਸਵੇਰੇ, ਉਸ ਪਤਿ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਅਣਗਿਣਤ ਧਨ ਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਸਤਿਸਵਰੂਪਾ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਖੇ ਸੰਤਾਨ ਆਈ ਅਤੇ ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਣੀ। ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਜਨਮ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਮਕਰਨ ਵੀ ਕਰਵਾਏ। ਫਿਰ ਅੰਨ ਪ੍ਰਾਸਨ, ਮੁੰਡਨ ਅਤੇ ਜਨੇਊ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਨਿਬਾਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾਨ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਜਵਾਨ, ਸੋਹਣੀਆਂ, ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਧਰਮਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਮੰਡਪ ਬਣਵਾਏ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭੋਜਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਸਾਧਨ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਕੰਮ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ ਦੇ ਪੰਜ ਮੰਦਰਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੰਦਰ ਬਣਵਾਇਆ। ਉਹ ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਕੁਆਂਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਇਸ਼ਨਾਨ, ਪੂਜਾ, ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਬਲਾਉਣ ਆਦਿਕ ਕਰਮ ਵੀ ਨਿਯਮਤ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵੱਲ ਪੂਰਨ ਭਗਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਮਾਲਾ ਗੂੰਧਣ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਰਖਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਦਾ ਸੀ। ਵਿਰਖ ਵਧਦੇ ਗਏ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਗਏ। ਸਭ ਕੁਝ ਹਰ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਜੋ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਘੱਟਦੀ ਗਈ। ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਚਲਾਉਣੀ ਪਈ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਕਰਕੇ ਵਪਾਰੀ ਬਣਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਸਤੂਆਂ ਖਰੀਦੀਆਂ। ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਲਾਭ-ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੈ ਲਈਆਂ—ਮੁੱਲਵਾਨ ਮਣਕੇ, ਚੰਗੇ ਘੋੜੇ, ਮਹਿੰਗੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਹੋਰ ਉਚਿਤ ਵਸਤੂਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਵਾਂ ਥਕ ਕੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਲਈ ਰੁਕਿਆ। ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਝੋਪੜੀਆਂ ਲਾਈਆਂ। ਉਹ ਕੁਝ ਨੌਕਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ। ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਘੁੰਮਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਦੇਖੀ। ਉਥੇ ਫਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ ਸਨ। ਉਹ ਥਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਨਜ਼ਰ ਜਾਂਦੀ, ਗੁਫਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ।