ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪੂਰਾ ਕਰੇ। ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੋਕ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਚੁੱਪਚਾਪ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕਰਨ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਲਈ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਰਸਮ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ—ਉਸਦੀ ਬਹੁਤ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਅਰਧ-ਚੰਦ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਅਰਧ-ਚੰਦ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਤੇ ਉਸ ਅਰਧ-ਚੰਦ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਗਰਟਟੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਭੂਤੇਸ਼ਾ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਦੋ ਕਰੋੜ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਵੀ ਰੂਪ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗਰੁੜ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ: ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਉਹ ਪੰਛੀ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਿਆ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਤੇਰੀ ਜੈ ਹੋਵੇ, ਕੇਸ਼ਵ! ਤੇਰੀ ਜੈ ਹੋਵੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਤੇਰੀ ਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸਰੀਰਧਾਰੀ! ਤੇਰੀ ਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਅਚਿੰਤਯ! ਤੇਰੀ ਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਆਭੂਸ਼ਣ!" ਫਿਰ, ਗਰੁੜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਦੇਵਤਾ ਸਰੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕੀ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਛਾ ਹੈ?" ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਕੇਵਲ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹੀ, ਸੰਸਾਰ ਸਮੇਤ, ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਇਛਾ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।" ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ: "ਹੇ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਰੂਪ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਹੈ।" ਹੇ ਦੁਜਾ-ਜਨਮੇ, ਜਿਹੜੇ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਗਰੁੜ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਆਪਣੀ ਇਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਣ ਤੇ ਹੀ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਕੋਈ ਕੀੜਾ, ਪਤੰਗਾ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵੀ, ਜੇ ਉਹ ਅਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਦਮਨਾਭ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਚੇਤ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਹਾਵਿਦ੍ਯੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਵੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਥੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜੋ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਮਕ, ਲੰਮੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਬੜੀ ਕਿਰਪਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਪਾਠ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਿਯਮਤ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, "ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮ" ਨਾਮਕ ਉਨੱਤਰਾਂਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗੋਕਰਨ ਨਾਲ ਇਕ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ।" ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਨਾਮਕ ਸੀ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਨਿਤੰਬਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ, ਇਕੱਲੀ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਉਦਾਸ ਸੀ। ਉਥੇ, ਇਕ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।