ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਇਥੇ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੰਬੰਧੀ ਅਧਿਆਇ ਸੰਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਵਰਾ੍ਹਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਮਥੁਰਾ ਵਿਚ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਥੁਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਮਹਿਮਾ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਹੇਠਾਂ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ, ਦੋਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਦੇਵਤਾ ਸੋਮ-ਚੱਕਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਮਰਨ ਦੇ ਸਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਦੋ ਕਰੋੜ ਗੁਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਅਮਰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਸਿਰਫ ਜਨੇਊ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ, ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।” ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਣ?” ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੋਕ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਤੀਰਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਲਈ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਆਦਿਕ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਨਿਯਮ ਪ੍ਰਕਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ—ਉਹ ਬਹੁਤ ਆਦਰਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਮਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਅਰਧ-ਚੰਦਰਾਕਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਅਰਧ-ਚੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਤੇ ਉਸ ਅਰਧ-ਚੰਦਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਗਰਟਟੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਭੂਤੇਸ਼ਾ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਵੀ ਦੋ ਕਰੋੜ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਰੂਪ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਸੁਣ। ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਗਰੁੜ ਜੀ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਪੰਛੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਿਆ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕੇਸ਼ਵ, ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੈ ਹੋਵੇ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਹੇ ਸਰੀਰਧਾਰੀ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੈ ਹੋਵੇ! ਹੇ ਅਗੋਚਰ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੈ ਹੋਵੇ! ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੈ ਹੋਵੇ!” ਉਥੇ, ਗਰੁੜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਸਵੈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਕਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ?” ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਰਜ਼ੁ ਕੀਤੀ, “ਪ੍ਰਭੂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਤੁਹਾਡਾ ਰੂਪ ਸਿਰਫ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਸਮੇਤ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।” ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਿਆ, “ਹੇ ਪੰਛੀ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਰੂਪ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਹੈ।” ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਜੋ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਜੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਥਾਂ ਤੋਂ ਰੁਖਸਤ ਹੋ ਗਏ। ਮੈਂ ਉਥੇ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਣ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਇ en, ਕੋਈ ਕੀੜਾ, ਪਤੰਗਾ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਵੀ, ਜੇ ਉਹ ਅਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਦਮਨਾਭ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਇੱਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਚੇਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।