ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਥੁਰਾ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮਾਤਾ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰਾ ਮਾਥੁਰਾ ਖੇਤਰ ਵੀਹ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਰਾਜ ਮੈਂ ਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਮਝ ਕੇ ਲੁਕਾਇਆ ਰੱਖਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਹੇ ਵਸੁਧਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਥੁਰਾ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਸਕੰਦਨ, ਭਾਂਡੀਰਾ ਅਤੇ ਛੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਹਨ ਜੋ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਅਸੀਕੁੰਡ ਅਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਕਰਾ ਤੀਰਥ, ਆਕ੍ਰੂਰ ਅਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤਯ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮਾਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨਿਆ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਨਾਲੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਮਾਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੋਟੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਇੱਥੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਵਾਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਮਾਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਥੁਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਚਕਰਾ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਹੇਠ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਦੇਵਤਾ ਸੋਮ ਚਕਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਰਨ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦੋ ਕਰੋੜ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਮਰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਿਰਫ਼ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਵੀ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਈ ਹਵਨ, ਨਿਯਮਤ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੋ ਇਥੇ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ—ਉਸ ਦੀ ਬੜੀ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਮਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਅਰਧ ਚੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਅਰਧ ਚੰਦ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ ਅਰਧ ਚੰਦ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਗਰਟਟੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਭੂਤੇਸ਼ਾ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਵੀ ਦੋ ਕਰੋੜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮਾਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਰੂਪ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗਰੁੜ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ। ਮਾਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਉਹ ਪੰਛੀ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਿਆ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਿਹਾ, “ਤੇਰਾ ਜੈਕਾਰ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਪ੍ਰਭੂ! ਤੇਰਾ ਜੈਕਾਰ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ! ਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸਾਕਾਰ! ਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਅਕਲਪਨੀਆ! ਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ!” ਉਸ ਵੇਲੇ, ਗਰੁੜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਵਤਾ ਸਾਕਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਛਿਆ, “ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕੀ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?” ਤਦ ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਿਆ। ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਸੰਸਾਰ ਸਮੇਤ, ਵੇਖਿਆ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਵੱਸਣ ਜਾਂ ਮਰਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਭਗਵਾਨ ਵਾਰਾਹ ਨੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।