ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਕਥਾ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਚਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਲਤ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਰੂਪ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੇਖ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਵਾਂਗ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਜੇ ਤੂੰ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਦੇਵੇਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਤੁਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸਰਾਂਤੀ ਦੇ ਤੀਰਥ ਦੇ ਬਾਥ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ?" ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਤੂੰ ਵਿਸਰਾਂਤੀ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ?" ਤੇ ਫਿਰ, "ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਰਾਂਤੀ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਦੱਸ, ਮੈਂ ਉੱਜੈਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।" ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਕਦੇ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੈਂ ਵਿਸਰਾਂਤੀ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਜਾਪਦਾ ਸੀ।" ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ ਥਾਂ ਵਿਸਰਾਂਤੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।" "ਉਸ ਥਾਂ 'ਵਿਸਰਾਂਤੀ' ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਆਰਾਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।" "ਇੱਕ ਬਾਥ ਦਾ ਫਲ, ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਵਿਸਰਾਂਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ, ਮਤੁਰਾ ਮਾਹਾਤਮਯ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ?" ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸਿਰਫ਼ ਥਾਂ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮਤੁਰਾ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਘੋਰ ਤਪस्या ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।" "ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਵਰ ਮੰਗ; ਤੂੰ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ।" "ਮੇਰਾ ਨਿਵਾਸ ਮਤੁਰਾ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।" "ਤੂੰ ਮਤੁਰਾ ਦੇ ਖੇਤ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂਗਾ।" "ਅਗਰ ਇਹ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਪੂਰਨਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ।" "ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਵ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਐਸੀ ਪੂਰਨਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਮੇਰਾ ਮਾਥੁਰਾ ਖੇਤਰ ਵੀਹ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਮੈਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।" "ਇਹ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ।" "ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।" "ਹੇ ਵਸੁਧਾ, ਮੈਂ ਮਤੁਰਾ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।" "ਪ੍ਰਸਕੰਦਨ ਅਤੇ ਭਾਂਡੀਰਾ, ਅਤੇ ਛੇ ਤੀਰਥ ਜੋ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।" "ਅਸਿਕੁੰਡ, ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਚਕ੍ਰ ਤੀਰਥ, ਆਕ੍ਰੂਰਾ, ਅਤੇ ਦਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤਿਆ ਦੇ ਥਾਂ।" "ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮਤੁਰਾ ਵਿੱਚ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਨਾਲੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਫਲ ਹੈ।" "ਜੋ ਮਤੁਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਮਰਨ ਵੇਲੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਧ ਮਨ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ—" "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਮਤੁਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਮਤੁਰਾ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।" "ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਤੁਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ।" "ਸਭ ਕੁਝ ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ।" "ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਲੋਕ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਦੋ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਦੇਵਤਾ ਸੋਮ-ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੈ।" "ਇੱਥੇ ਮਰਨ ਦਾ ਫਲ, ਦੋ ਕਰੋੜ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।" "ਇਸ ਨਾਲ, ਅਟੱਲ ਲੋਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਸਿਰਫ਼ ਜਨੇਊ ਨਾਲ, ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਤੁਰਾ, ਵਿਸਰਾਂਤੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਧਿਆਇਾਂ ਵਿਚ ਵਰਨਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।