ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਵਿਅਕਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੁਲ ਸੀ। ਪਰ ਉਥੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਸੰਕਟ ਆ ਪਿਆ। ਸਭ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਵਿਮਤੀ ਨਾਮਕ ਪਾਪੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਲਪਗ੍ਰਾਮ ਨਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਮੈਂ (ਵਰਾਹ ਦੇਵ) ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਕਿਹਾ—ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੀ ਜੈ ਹੋਵੇ, ਅਚਿੰਤਯ ਦੀ ਜੈ ਹੋਵੇ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਜੈ ਹੋਵੇ, ਅਚੁਤ ਦੀ ਜੈ ਹੋਵੇ! ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਜੈ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ ਦੀ ਜੈ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਤੀਰਥ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ: “ਮੰਗੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਵੇ, ਮੰਗ ਲਵੋ।” ਧਰਤੀ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: “ਹੇ ਵਰਾਹ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਮਰਥ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ (ਭੈ ਰਹਿਤਤਾ) ਦਿਓ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਪੀ ਵਿਮਤੀ ਨੇ ਬੜਾ ਭਿਆਨਕ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।” ਤਦ ਵਰਾਹ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਆਇਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਧਰਤੀਏ, ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਥਾਂ ਅਸੀਕੁੰਡਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨ ਤੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇਗਾ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਤੇ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਸਯਮ ਨਾਲ, ਉੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ…” “ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਮਥੁਰਾ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉੱਥੇ, ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪ੍ਰਤਿਮਾਵਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਜੋ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ—ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਜੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਵਾਮਨ ਦੀ ਹੈ, ਚੌਥੀ ਰਾਘਵ ਦੀ। ਰਾਘਵ ਨੇ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਕੁੰਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਅਸੀਕੁੰਡਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ। ਜੋ ਵੀ ਉੱਥੇ ਉਹ ਪ੍ਰਤਿਮਾਵਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਅਸੀਕੁੰਡਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ’ ਨਾਮਕ ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵਰਾਹ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਸੀ? ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਪ੍ਰਭੂ।” ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਸੱਜਣਾਂ ਦੀ ਇੱਜਤ ਕਰਦਾ। ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਕਦੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ। ਦੋਵੇਂ ਸੰਧੀਆਂ ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਲੇਟਦਾ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਸਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ। ਪਾਪੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਮਾਣ ਲੈਂਦਾ, ਮੰਦ ਸੰਗਤ ਕਰਦਾ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਦੁਸ਼ਟ ਸੀ। ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਸਵੈੰਭੂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਮਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ, ਚੋਰੀ ਕਰ ਕੇ, ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ।” “ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦ ਉਹ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਡੂੰਘੇ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉੱਥੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਦਿਸਣ ਲੱਗਾ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਦੈਤ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: ‘ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ।’ ‘ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਲੈ ਲੈ। ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਕਾਫਲੇ ਨੂੰ ਖਾ ਲਵਾਂ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਰ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਇਹ ਕਾਫਲਾ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜੇ ਮੇਰਾ ਖਾਣਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੋਸ਼ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਵੇਗਾ।’ ‘ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਤੇਰੇ ਕਿਸ ਕਰਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਹ ਦੈਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈਂ?’” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਧਰਤੀ, ਤੀਰਥ, ਦੇਵਤੇ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।