ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪਾਠਕ ਪੁਰਾਣਕਥਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ, ਇਕੱਠੇ ਉਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਥੇ ਚਾਰ ਮਹਾਸਾਗਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਭ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਮੁੜ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, ‘‘ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰ।’’ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਦੁਆਰਾ ਆਏ ਨਾਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਵੱਡੀ ਤੇ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖੀ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਿਆ: ‘‘ਤੂੰ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਜਾ।’’ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ‘‘ਤੂੰ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਕਿਵੇਂ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?’’ ਉਸ ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ‘‘ਜੋ ਕੁਝ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਇਕ ਮਾਤਰਾ, ਉਸ ਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਕਦੇ ਭਟਕੀ ਨਹੀਂ।’’ ਜੋ ਕੁਝ ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਤੀਰਥ, ਘਰ, ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਚੌਰਾਹੇ ‘ਤੇ ਹੋਵੇ—ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਤੀਰਥ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਉਥੇ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ, ਸ਼ਰਾਬੀ, ਚੋਰ ਜਾਂ ਵ੍ਰਤ-ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਗ ਤੱਕ ਇਕ ਪੈਰ ‘ਤੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਅੰਜਾਮ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੰਨਾ ਫਲ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਥੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਰਿਗਵੇਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮਾਥੁਰਾ ਵਾਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਚਾਰੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਭ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਚਾਰੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵੀ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਸਦਾ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਥੁਰਾ ਵਾਸੀ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਚਤੁਰਭੁਜ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਜਾਣ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮਯ ਵਿੱਚ, ਕੁਆਂਵਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਵਰਣਨ ਵਿੱਚ, ‘ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ’ ਨਾਮਕ 165ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ‘‘ਇਹ ਜੋ ਅਸਿਕੁੰਡਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।’’ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ‘‘ਇੱਕ ਵਾਰ, ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰਗਿਆਨ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰਗਿਆਨ ਗਿਆ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਪਾਲਣ ਲੱਗਾ। ਜਦ ਉਹ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਏ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।’’ ‘‘ਉਸ ਸਮੇਂ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਕੀ ਆਖਿਆ ਸੀ?’’ ਫਿਰ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਰਜ਼ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ: ‘‘ਆਓ, ਅਸੀਂ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਚਲੀਏ।