ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਵਿਭੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਦੇ ਕੇ, ਜਿਥੇ ਚਾਹੋ ਉਥੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਭੂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਮਥੁਰਾ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਧਨ ਨਹੀਂ।” ਪਰ ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਕਿਹਾ, “ਧਨ ਪੂਰਾ ਹੈ, ਜਾ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰ।” ਵਿਭੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੇਵਲ ਘਰ ਹੀ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਮੈਂ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।” ਪਰ ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਫਿਰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ, “ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਧਨ ਹੈ। ਵਾਪਸ ਜਾ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾ।” ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਸ ਹਾਲਤ 'ਚ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ?” ਫਿਰ ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਸਵੇਰ ਹੋਈ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਸੁਭਾਗੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਪਾਠੀ ਪੁਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਮੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਬਾਰ-ਬਾਰ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਿਆਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਹੀ ਰਹਿਆ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਥੇ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸਭ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਾਠੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਮੁੜ ਕਿਹਾ, “ਜਿੰਨਾ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਹੋਵੇ, ਦਾਨ ਦੇ।” ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਵੈਵਸਵਤ ਦੁਆਰਾ ਆਈ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤੇ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਆ ਗਿਆ। ਤੂੰ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਾ, ਉਥੇ ਜਾਣਾ ਤੇਰਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ। ਤੂੰ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੇਠਾਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਹੈਂ? ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੋ ਪਾਠੀ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਪ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਗਿਆਨ ਕਦੇ ਭਟਕਿਆ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।” ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਹੇ ਧਰਤੀ, ਇਹ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਤੀਰਥ, ਘਰ, ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਚੌਕ 'ਚ ਹੋਵੇ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮਥੁਰਾ 'ਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਉਥੇ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕ੍ਰਿਤਘਨ, ਸ਼ਰਾਬੀ, ਚੋਰ ਜਾਂ ਵਚਨ ਟੋੜਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਖੜਾ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪਰਾਈਆਂ ਪਤਨੀਆਂ 'ਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਬੇਕਾਬੂ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਦਾਨ ਤੇ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਮਥੁਰਾ 'ਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਰਿਗਵੇਦ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਮਥੁਰਾ ਵਾਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਜੋ ਚਾਰਾਂ ਵੇਦਾਂ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਚਾਰਾਂ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਸਦਾ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਵਾਸੀ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਚਤੁਰਭੁਜ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮਯ ਅੰਸ਼ 'ਚ, ਕੂਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਕਥਾ, 'ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਪੈਂਠਵਾਂ ਚੈਪਟਰ ਹੈ।