ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਅਖੀਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੁਕਾ ਗਿਆ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਭਟਕਦਾ ਹੋਇਆ ਇਕ ਸੁੱਕੀ ਰੇਤ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਕ ਦਿਨ ਉਥੇ ਇਕ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਕਾਫ਼ਲਾ ਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਕਾਫ਼ਲਾ ਉਥੋਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਇਕ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਥੇ ਇਕ ਡਰਾਉਣਾ ਪ੍ਰੇਤ ਸੀ—ਉਸਦੇ ਦੰਦ ਲੰਮੇ, ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ, ਬਾਂਹਾਂ ਛੋਟੀ ਤੇ ਦਰਾਉਣੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲਾ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਉਪਰੰਤ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਇਆ, "ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਭੋਜਨ ਬਣੇਂਗਾ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ?" ਜਦ ਵਪਾਰੀ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਮਾਸ ਖਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਲਹੂ ਪੀਵਾਂਗਾ।" ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੋਟੀ-ਰੋਜ਼ੀ ਲਈ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਜੇ ਇਹ ਪ੍ਰੇਤ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਫਿਰ ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ।" ਵਪਾਰੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵਿਭੂ ਸੀ, ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, "ਉਹ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਥੁਰਾ ਨਾਮਕ ਸੋਹਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਘਰ, ਜੋ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਲੁੱਟ ਲਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਕੰਗਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕਰ ਲੈ।" ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਲਵੇਂ, ਮਥੁਰਾ ਜਾ, ਮੇਰੇ ਲਈ। ਉਥੇ ਚਾਰ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕੁਆਂ 'ਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ, ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਦਾਨ ਕਰ। ਫਿਰ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਮਥੁਰਾ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।" ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਥੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਧਨ ਹੈ, ਜਾ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।" ਵਿਭੂ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਘਰ ਹੀ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਮੈਂ ਵੇਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਧਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਵਾਪਸ ਜਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾ।" ਇਸ ਸਾਰਿਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ?" ਫਿਰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਵੇਰੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਪਾਠਕ ਪੁਰਾਣਕਥਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਥੇ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਜਿੰਨਾ ਸਮਰਥ ਹੋ ਸਕੇ, ਦਾਨ ਦੇ।" ਫਿਰ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਵੈਵਸਵਤ ਦੁਆਰਾ ਆਈ ਨਾਸ਼ਵਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਤ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਾ, ਤੇ ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿੱਥੇ ਮੇਰਾ ਘਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਜਾ।