ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੰਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਗਯਾ ਜਾਂ ਜ੍ਯੇਸ਼ਠ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਹਾਨ ਫਲ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤੀ, ਗੋਵਿੰਦ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਭੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰੀ ਜੋਤ ਸਦਾ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤੀ ਵਿਖੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਮੇਰੀ ਜੋਤ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਆਨ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸਦਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਕਪਿਲ ਵਰਾਹ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਅੰਨਕੂਟ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਗੋਵਰਧਨ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਯਵਾਨੀ, ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇੰਦ੍ਰ ਸਰੋਵਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਯਮ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਮਨਮੁੱਤਾਬਿਕ ਖੇਡਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਉਥੇ ਇੰਦ੍ਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁੰਦਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਯਮ ਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਤੀਰਥ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਰੁਣ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਲੋਕ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ, ਜੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਵਾਸਤੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਨਕੂਟ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਲਈ, ਉਹ ਮੁੜ ਕਦੇ ਦੁੱਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰਾਜਸੂਯ ਯਗ੍ਯ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਲ ਉਥੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਗ੍ਯ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਗੁਣ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਤਾ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।" ਤਦ ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਗੋਵਰਧਨ ਉੱਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਨਸ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਪੁੰਡਰੀਕ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਉਥੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਬਲਭਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ ਕਦੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਯਗ੍ਯ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਲੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਿਰਫ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਹੋਵੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ, ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਗਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਦੇਵੀਆਂ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਯਥੋਚਿਤ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੋ ਯਗ੍ਯਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਸਿਰਫ ਇਸ਼ਨਾਨ ਜਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵਾਜਪੇਯ ਯਗ੍ਯ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਗਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਅਰਿਸ਼ਟ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਪੈਰ ਦੀ踵 ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਉਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬਲਦ ਰੂਪੀ ਦਾਨਵ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬਲਦ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਅਰਿਸ਼ਟ, ਜੋ ਪਾਪੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਵਰਧਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ, ਇਥੇ ਹੋਏ ਦਿਵਿਆ ਲੀਲਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਆਦਿ ਦੇ ਅਤੁੱਟ ਫਲਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।