ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਰਘੁਨਾਥ ਜੀ ਨੂੰ ਲਵਣਾਸੁਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸੁਨੇਹੀ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਚਨ ਉਚਾਰੇ। ਰਘੁਨਾਥ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, “ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੇਵੀ ਮੈਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੋ।” ਰਘੁਨਾਥ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹਾਂ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ! ਤੂੰ ਇਹ ਦੈਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਰਾਹ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਲੈ।” ਫਿਰ ਰਘੁਨਾਥ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕ ਬੜੇ ਧੰਨ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਕਪਿਲਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਿਰੰਤਰ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਮੂਰਤੀ ਲੈ ਕੇ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਨਗਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ, ਰਘੁਨਾਥ ਜੀ ਨੇ ਖੁਦ ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਫਲ ਗਿਆ ਜਾਂ ਜੇਠ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਖੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤੀ, ਗੋਵਿੰਦ ਅਤੇ ਹਰੀ ਆਦਿ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਜੁਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤੀ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਵਿਖੇ ਚੌਥੇ ਪਹਰ ਦੌਰਾਨ ਮੇਰੀ ਜੁਤਿ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਆਨ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ! ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸਦਾ ਹੀ ਧਰਮੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਕਪਿਲਾ ਵਰਾਹ ਮਹਾਤਮ' ਨਾਮਕ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮ ਅਧਿਆਇ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਅੰਨਕੂਟ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਗੋਵਰਧਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਅਤਿ ਦੁਲੱਭ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇੰਦਰ ਸਰੋਵਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਯਮ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ! ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨਚਾਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂਗਾ। ਜੋ ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਦੁੰਦਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਯਮ ਲੋਕ ਜਾਂ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਰੁਣ ਲੋਕ ਜਾਂ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵਰੁਣ ਲੋਕ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ, ਜੇ ਉਥੇ ਹੀ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਮੁੜ ਆਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਹੇ ਦੇਵੀ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਨਕੂਟ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਲਈ, ਉਹ ਮੁੜ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਥੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਲ ਉਥੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਉਥੇ ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਗੁਣ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮ ਬਿਆਨ ਕਰੋ।” ਤਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਗੋਵਰਧਨ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਮਾਨਸ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਪੁੰਡਰੀਕ ਸਰੋਵਰ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੰਝ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਾਂਛਤ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਬਲਭਦ੍ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਯੱਗ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਗੋਵਰਧਨ, ਗਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਚੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।