ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਆਕਾਸ਼ੀਕ ਸੀ, ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਵਾਰਾਹੀ ਦੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਨੋ-ਮਨ ਕਲਪ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਏਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕਪਿਲਾ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਤੋਂ ਵਰ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਵੱਡੇ ਬਲ ਵਾਲਾ ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਇਕ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਰਾਛਸ ਰਾਵਣ ਉਸ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਦਾਮੋਦਰ, ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਹੇ ਹਿਰਣਯਾਖ੍ਸ਼ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਨ ਹੈ; ਹੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਕੁੰਭ (ਕੱਛੂਏ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਲ ਦੇਖਣ ਜਾਂ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਬਖਸ਼ੀ ਰੱਖ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਜਨਾਰਦਨ, ਜੋ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਇਕ ਮ੍ਰਿਦੁ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਛੋਟੀ ਦੇਹ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਲੰਕਾ, ਜੋ ਬੇਮਿਸਾਲ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂ। ਇਸ ਉੱਤੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਕਪਿਲਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਅਟੁੱਟ ਭਕਤੀ ਜਾਗ ਪਈ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਭਕਤੀ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਲਕਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਰੱਖ ਕੇ ਲੰਕਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਆਖਰਕਾਰ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਛਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰਾਵਣ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਉੱਤੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਅੱਜ ਇੰਦਰ ਲੋਕ ਤੋਂ ਆਇਆ ਰਾਛਸ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।" ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਪਿਲਾ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਭੇਂਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਲਵਣ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ, ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਚਾਰਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਜਦ ਲਵਣ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਥੇ ਛੱਬੀ ਹਜ਼ਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ, ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਜਦ ਲਵਣ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ।" ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਲੇ ਲੈ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਇਹ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਵਤਾ।" ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕ ਧੰਨ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਕਪਿਲਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਰਾਜਤਿਲਕਿਤ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਉਥੇ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।