ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਹਤਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਸੱਭ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਵੈਕੁੰਠ ਤੀਰਥ ਤੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਏ, "ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ ਜਾਂ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਤੀਰਥ ਦੀ ਧਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦੁਜਾ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਤਾ ਤੇ ਕਿਉਂ ਚਲੀ ਗਈ? ਜਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੈਕੁੰਠ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਹਤਿਆ ਦੀ ਪਾਪ-ਰੂਪ ਛਾਇਆ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਜਦ ਉਹ ਲੋਕ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਉਥੇ ਆਪੋ-ਆਪ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਇਹ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਵੈਕੁੰਠ ਤੀਰਥ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਤੀਰਥ ਦਾ ਨਾਮ ਗੰਧਰਵ-ਕੁੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵੀ ਵੀਹ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕੇਸ਼ਵ, ਜੋ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਮੱਧ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇ ਉਹ ਮੁਹਾਂਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਲਯ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦੀ। ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮਾਂਧਾਤਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਲਵਣ ਨਾਮਕ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਦਿਵ੍ਯ, ਤੇ ਉਜਲੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਵਾਰਾਹੀ ਦੀ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਮੂਰਤੀ ਰਚੀ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕਪਿਲਾ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਪੂਜਿਆ। ਜਦ ਸੁੰਦਰ ਕਪਿਲਾ ਨੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਨੇ ਉੱਚਾ ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਇੰਦਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਹਰਾਇਆ। ਉੱਥੇ ਰਾਵਣ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸੱਜਿਤ ਇਕ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਰਾਛਸ ਰਾਵਣ ਉਸ (ਕਪਿਲਾ) ਦੀ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ। ਹੇ ਦਾਮੋਦਰ, ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਹੇ ਹਿਰਣਯਾਖ੍ਸ਼ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਨ ਹੈ। ਹੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਕੱਛੁਆ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਜਾਂ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਂ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਜਨਾਰਦਨ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਨੇ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕਪਿਲਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।" ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਭਾਵ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਲੰਕਾ ਲਿਜਾ ਦਿੱਤਾ।