ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਇਸ ਉੱਦੇਸ਼ ਲਈ ਜੁਟ ਜਾਣ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨ ਦਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ?" ਇਸ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ।" ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਉੱਚਤ ਕਥਾ ਸੁਣੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਫਲ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਫਲ ਸਭ ਤੀਰਥ ਜਲਾਂ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਫਲ ਦਾ ਸੌਂਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰਾ੍ਹਾ ਜੀ ਦੀ ਵਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਤਮ-ਜਨਮ (ਸਵਯੰਭੂ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਹ ਧ੍ਰੁਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਦਿਨ ਚਲੇ ਗਏ। ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਥੁਰਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦੇ ਮਹਾਤਮਿਆ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਮਥੁਰਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਕਸ਼ ਦੀ ਅਸਟਮੀ ਨੂੰ, ਮਨੁੱਖ ਮਥੁਰਾ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਾਵੇ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵਾ ਦੇ ਲੰਮੇ ਰੂਪ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ। ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ, ਥੋੜਾ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਭੋਜਨ ਖਾਏ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰੇ। ਤਿਲ, ਚੌਲ ਤੇ ਕੁਸ਼, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂ, ਉਹ ਲੈ ਕੇ, ਧ੍ਰੁਵ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰੇ। ਭਾਵਨਾ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਾਗ ਕੇ, ਨੌਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਸਾਫ ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇ। ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੇ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਨੁਮੰਤ (ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ) ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਵੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮਨਾਭ, ਲੰਮੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ। ਵਸੁਮਤੀ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਅਜੈਯ ਹੈ, ਦਾ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ। ਕংস ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੀ, ਫਿਰ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦੀ ਚਰਚਿਕਾ ਦਾ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਗਤ ਨੇ ਪੂਜਿਆ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਜਿੱਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੁੱਪ ਤੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਨੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੱਕ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇ। ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ, ਇਖ਼ਸ਼ੁਵਾਸਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਪੂਜਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਅਰਕਸਥਲਾ, ਵੀਰਸਥਲਾ, ਫਿਰ ਕੁਸ਼ਸਥਲਾ। ਪੁਨ੍ਯਸਥਲਾ, ਮਹਾਸਥਲਾ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਵੇਖਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹਯਮੁਕਤੀ, ਸਿੰਦੂਰਾ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਜਾਵੇ। ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਓਥੇ ਇਹ ਰੀਤ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਓਥੇ ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਖੜਾ ਹੈ; ਯਾਤਰਾ ਵਿਚ ਵਾਹਨ (ਸਵਾਰੀ) ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਲਿਕਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਚਰਚਿਕਾ ਯੋਗਿਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਸਪਰਸ਼ ਤੇ ਸਪਰਸ਼, ਦੋਵਾਂ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਪੂਜਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਖੱਡ (ਵਰਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਖੱਡ), ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉੱਤਮ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਥੁਰਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਯਾਤਰਾ, ਉਚਿਤ ਕ੍ਰਮ ਤੇ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਨਾਲ, ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।