ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬੜੀ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਵਰਾਹਾ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਨਸਾਨ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ‘ਮਲਯਾਰਜੁਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ’ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਤੀਰਥ-ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਮਥੁਰਾ ਖੇਤਰ ਵੀਹ ਯੋਜਨੋਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਰਖਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ, ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਉਹ ਥਾਂ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੱਤ ਮਹਾਂਦਵੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਥੁਰਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਕੰਵਲ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਜਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਹਕਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਲਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਘੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਚੌੜੇ ਤੇ ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਲੰਬੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਤ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਉਥੇ ਵਿਰਾਜਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਇਨਸਾਨ ਚਮਕਦਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਮੰਡਲ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਉਥੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਲੋਕ ਸਦਾ ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਉਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਗੁਣਵਾਨ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਖੇਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਸੂ, ਭੂਤ, ਦੈਤ, ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੇਤ—ਇਹ ਸਾਰੇ, ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਮੈਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਪੂਰਬ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯਮ ਦੱਖਣ ਦੀ, ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਘਰ ਜਾਂ ਮਹਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਪੋਖਰ ਤੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਗਰਮੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਠੰਡਕ। ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਧਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ। ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਗ ਤੇ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਵਰਖਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ, ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਵੀ। ਉਥੇ ਮਚੁਕੁੰਦ ਨਾਮਕ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਉਥੇ, ਪੋਖਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜਨਮ ਦਾ ਪਾਪ, ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਪਾਪ, ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਈ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੋਈ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਥੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਾਗਦਾ ਵੇਖ ਕੇ—ਕੁਮੁਦਾ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਨੌਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਘਾਤੀ, ਮਦਿਰਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਗਾਂ-ਘਾਤੀ, ਜਾਂ ਵਚਨ-ਭੰਗੀ ਹੋਵੇ—ਅਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਮਥੁਰਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਦੰਦ ਮੰਜ ਕੇ, ਧੋਏ ਹੋਏ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮੌਨ-ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ— ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਥੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵਰਾਹਾ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਅਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।